ສະຫະພັນແມ່ຍິງລາວ

LAO WOMEN'S UNION

ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະຄວາມເຊື່ອຂອງຊົນເຜົ່າເບົຣາ

ຊົນເຜົ່າເບຣົາແມ່ນຊົນເຜົ່າໜຶ່ງທີ່ດຳລົງຊີວິດ ແລະ ຕັ້ງຖິ່ນຖານບ້ານຊ່ອງຢູ່ລາວມາໄດ້ຫຼາຍຮ້ອຍປີແລ້ວ. ຕາມການໃຫ້ຂໍ້ມູນຂອງເຖົ້າແກ່ອາວຸໂສຊົນເຜົ່າຢູ່ແຂວງອັດຕະປືໃຫ້ຮູ້ວ່າ:ຊົນເຜົ່າເບຣົາໄດ້ເຄື່ອນຍ້າຍມາຈາກທາງພາກເໜືອໂດຍຜ່ານເຂດທົ່ງໄຫຫີນ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຂດອື່ນໆ ແລ້ວມາຕັ້ງຖິ່ນຖານລຽບຕາມລຳເຊກອງ, ເຊກະໝານ,ເຊສຸ,ເຂດບ້ານແກ້ງໄຊ,ເຂດພູຮາລາງ, ຫ້ວຍກາໂດດ,ຫ້ວຍຕາເງົາ,ພູລີງ ແລະທົ່ງຊັກຊຸມ (ເຂດສາມຫຼ່ຽມລາວ, ຫວຽດນາມ, ກຳປູເຈຍ). ປັດຈຸບັນຊົນເຜົ່າ ເບຣົາຕັ້ງພູມລຳເນົາຢູ່ເມືອງໄຊເສດຖາ,ສາມັກຄີໄຊ,ສະໜາມໄຊ, ພູວົງຂອງແຂວງອັດຕະປື ແລະເມືອງໂຂງ,ປະທຸມພອນ,ປາກຊ່ອງ,ບາຈຽງຈະເລີນສຸກແຂວງຈຳປາສັກ.ນອກຈາກນີ້ແລ້ວຍັງມີຢູ່ແຂວງກອນຕູມປະເທດຫວຽດນາມແລະແຂວງລັດຕະນະຄີລີປະເທດກຳປູ ເຈຍ.ຊື່ທີ່ພວກເຂົາເຈົ້າເອີ້ນຕົນເອງແມ່ນເບຣົາຊຶ່ງໝາຍເຖິງສຽງນົກຮ້ອງ.ຊື່ທີ່ຊົນເຜົ່າອື່ນເອີ້ນໃຫ້ເຂົາເຈົ້າແມ່ນລະແວຫຼືລຸຍເວຊຶ່ງໝາຍເຖິງຕະແວ(ເຫຼົ້າ),ແວ່ນັ້ນແວ່ນີ້ແລະຄຳວ່າລຸຍເວໝາຍເຖິງຊື່ນາຍທະຫານຝຣັ່ງທີ່ບັນຊາທະຫານປະຈຳຢູ່ເຂດຊົນເຜົ່າເບຣົາອາໄສຢູ່ໃນເວລານັ້ນ.ຊົນເຜົ່າເບຣົາບໍ່ມີຕົວໜັງສືຂຽນ,ມີແຕ່ພາສາປາກເວົ້າເປັນອັນສະເພາະຂອງຊົນເຜົ່າຕົນເອງຊຶ່ງຈັດເຂົ້າໃນໝວດພາສາມອນ-ຂະແມ,ທັງແມ່ນພາສາບັນນາຣິກ.ຊົນເຜົ່າເບຣົາເຊື່ອຖືຜີ,ມີຄວາມສຳນຶກເຖິງສິ່ງສັກສິດທັງປວງແລະຮູ້ສຶກດ້ວຍການສຳຜັດເຖິງຜີທີ່ສັກສິດ ຊຶ່ງເປັນຜູ້ປະດິດສ້າງໂລກຈັກກະວານຄື: ຟ້າ, ດິນ, ຝົນ, ນ້ຳ, ລົມ, ການມີຊີວິດ ແລະ ການ ຕາຍ. ໃນປີໜຶ່ງໆ ພວກເຂົາເຈົ້າເຮັດງານບຸນປະເພນີ ເຊັ່ນ: ພິທີງານພະວຽງ, ພະດຽງ, ພະມັນ, ພະໄຟ ຊຶ່ງເຂົາເຈົ້າຈະໄດ້ຈັດຂຶ້ນຕາມແຕ່ລະໄລຍະຂອງການຜະລິດ.ຊົນເຜົ່າເບຣົາມີສິລະປະວັນນະຄະດີ,ມີບົດຮ້ອງທຳນອງເສບທີ່ໜ້າຈັບໃຈເຊັ່ນ:ລຳເຈືອງຕໍ່ສູ້,ລຳເຈືອງນິທານ,ມີບົດຟ້ອນ,ມີເຄື່ອງດົນຕີພື້ນເມືອງແລະນິທານພື້ນເມືອງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍເຊັ່ນ: ເລື່ອງຢະກຶນດືຍ, ນິທານຢະກຼຸງ, ຢະເດົາມາມແລະ ອື່ນໆ.ວັດທະນະທຳການນຸ່ງຖື,ແຕ່ງກາຍ,ແຕ່ກ່ອນຜູ້ຊາຍຊົນເຜົ່າເບຣົາແມ່ນນຸ່ງກະຕ່ຽວ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ອງຫູໃສ່ຕ້າງທີ່ເຮັດດ້ວຍງາຊ້າງຫຼືໄມ້,ສັກລາຍຕາມຕົນຕົວ,ໜ້າເອິກ,ໜ້າຜາກ,ແກ້ມແລະບ່ອນອື່ນໆ.ສຳລັບແມ່ຍິງແມ່ນນຸ່ງສິ້ນກາໂດ,ຫົ່ມເສື້ອສີດຳ,ລາຍເຮ້ຍ,ເກົ້າຜົມປັກແຊມດ້ວຍຝ້າຍສີແດງແລະສີຂາວ,ໃສ່ຫວີໄມ້ຫຼືຫວີເຮັດດ້ວຍເຂົາຄວາຍ,ບ່ອງຫູໃສ່ຕ້າງງາຊ້າງ,ສັກລາຍຕາມຕົນຕົວຄືກັນກັບຜູ້ຊາຍ.ຊາວໜຸ່ມຍິງຊາຍຂອງຊົນເຜົ່າເບຣົາມີເສລີພາບໃນການເລືອກຄູ່ຜົວເມຍແລະຝ່າຍເຈົ້າບ່າວເປັນເຈົ້າພາບໃນການສູ່ຂໍເຈົ້າສາວ,ການແຕ່ງດອງຈະດຳເນີນຢູ່ເຮືອນເຈົ້າສາວ.ຊີວິດຫຼັງການແຕ່ງດອງ,ຜູ້ຊາຍຕ້ອງໄປຢູ່ເຮືອນນຳພໍ່ແມ່ຂອງຝ່າຍຍິງເປັນເວລາ 3 ປີກ່ອນທີ່ຈະກັບຄືນມາຢູ່ເຮືອນນຳພໍ່ແມ່ຂອງຕົນ ພ້ອມດ້ວຍລູກ ແລະ ເມຍ. ຊົນເຜົ່າເບຣົາເກີດລູກຢູ່ເຮືອນ ຫລືກ້ອງຕະລ່າງເຮືອນ, ມີການຢູ່ກຳປະມານ 3-5 ວັນ.

The Brao ethnic group has lived in Laos for centuries. According to the elderly Brao people living in Attapeu province, the Brao migrated from the north through the Plain of Jars in Xiengkhuang province and settles along Sekong, Sekamarn, and Sesoo rivers, in the intersection between the border of Laos, Cambodia and Vietnam. Presently, the Brao live in Xaisettha, Samakhixai, Sanarmxai and Phoovong districts of Attapeu province, and in Khong, Pathoomphorn, Paksong, and Bachiengchernsouk districts of Champasack province. In addition, Brao live also in Korntoom province of Vietnam and Lattanakhilee of Cambodia.

The name preferred is “Brao” which means a sound of a bird singing. This is the name they call themselves also. Other ethnic people in Laos call them “Lavae” or “Luivae”. Lavae is the name of a French army chief in charge of commanding armed forces in the region where the Brao ethnic people lived. The Brao do not have their own alphabet but they have the unique spoken language to communicate each other. They are classified into Mon-Khmer language group, Brao is also on the branch of Bahnaric language.

The Brao believe in animism, conscious of things sacred and containing spirits that create and controls the sky, land, rain, water, wind, life and death. During the year, there are numerous traditional feasts such as the Pahvieng, Pahdieng, Pahmun and Pahphai, which take place during different times of the year. These feasts are held to honor and respect the spirits. Brao people entertain themselves with interesting songs and rhythmic stories, different types of dances, musical instruments, and folk tales such as the Yakeundeuy, Yakoong, Yadaomarm stories and others.

In regards to their culture of dressing, ornaments and make up, Brao men traditionally wear a Katiav or loincloth. They tie up their hair, pierce a large hole in their ear to wear large earrings of ivory or wood, and tattooed their chest, back and cheeks. Women wear the Kado Sinh (traditional skirt), with a black shirt. They roll up and tie their hair with red and white strings, or use a wooden or ivory comb. They also tattooed their bodies like Brao men and wore large earrings. Young Brao couples have freedom in choosing their mate. The groom is responsible for asking the bride to marry. The wedding ceremony is held at the bride’s house, and after the wedding, the husband must live in the wife’s house for three years before he and his family can take turn to live in his parents’ house. The Brao mothers give birth inside or under the house. Afterwards, the baby and mother remain for some days near the fire place of the house.