ຊອກຫາມາຝາກ

315318

 

ເມື່ອເວົ້າເຖິງແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວແລ້ວ ອຸດົມໄຊ ເປັນແຂວງໜຶ່ງທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍສະ ຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ສວຍສົດງົດງາມ ຫຼາຍແຫ່ງ ຊຶ່ງມີທັງແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວທາງທໍາມະຊາດ, ປະ ຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທໍາ. ແຕ່ໃນນີ້ທີ່ຜູ້ຂຽນເອງໄດ້ໄປສໍາຜັດ ໃນໂອກາດທີ່ເດີນທາງໄປເຮັດວຽກຢູ່ແຂວງອຸດົມໄຊ ກໍໄດ້ໄປທ່ຽວຊົມທັດສະນີຍະພາບ, ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທໍາມະຊາດທີ່ສວຍງາມນັ້ນກໍຄືຖໍ້າຈອມອອງນັ້ນ ເອງ ຈົນບໍ່ຢາກເຊື່ອໃນສາຍຕາວ່າເປັນພາບທີ່ເກີດຂຶ້ນເອງ ຕາມທໍາມະຊາດ ຄ້າຍຄືກັບວ່າແມ່ນມະນຸດເຮົາຕົກແຕ່ງຂຶ້ນແຕ່ຕົວຈິງແລ້ວກໍແມ່ນເກີດຂຶ້ນຈາກທໍາມະຊາດ. ຍ້ອນແນວນັ້ນຜູ້ຂຽນ ເອງກໍໄດ້ສອບຖາມເອົາຂໍ້ມູນຕ່າງໆກ່ຽວກັບຖໍ້າດັ່ງກ່າວ ມາເລົ່າສູ່ທ່ານຜູ້ອ່ານທັງຫຼາຍ ເພື່ອທ່ານໃດທີ່ມີໂອກາດໄດ້ເດີນທາງໄປເຮັດວຽກ, ໄປທ່ອງທ່ຽວ ຫຼື ອື່ນໆ ກໍສາມາດໄປທ່ຽວຊົມໄດ້.

319320321

ຖ້ຳຈອມອອງ ໄດ້ຖືກຄົ້ນພົບໃນປີ 2005 ແລະ ເປີດບໍລິການໃຫ້ທ່ຽວຊົມປີ 2007.ຖໍ້າຈອມອອງ ແມ່ນເອີ້ນຕາມຊື່ຂອງບ້ານ, ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນເຄີຍເອີ້ນຊື່ຖ້ຳນີ້ໃນເມື່ອກ່ອນວ່າ ຖ້ຳເຈຍ ຫຼື ຖ້ຳຂີ້ເຈຍ ຍ້ອນວ່າສະໄໝກ່ອນ ມີໂຕເຈຍມາອາໄສຢູ່ເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ,ປະຊາຊົນເຂດ ຈອມອອງ ໄດ້ພາກັນຂຸດເອົາຂີ້ໂຕເຈຍຢູ່ໃນຖ້ຳມາເຮັດໝື້ປືນແກັບ. ດັ່ງນັ້ນ,ປະຊາຊົນເຂດຈອມອອງຈຶ່ງໄດ້ພາກັນ ເອີ້ນຊື່ຂອງຖ້ຳນີ້ວ່າ ຖ້ຳເຈຍ ຫຼື ຖ້ຳຂີ້ເຈຍ. ແຕ່ທາງພະແນກຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທໍາ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ ໄດ້ໃສ່ຊື່ວ່າ ຖ້ຳຈອມອອງŽ ຕາມຊື່ຂອງບ້ານຈົນເຖິງປັດຈຸບັນນີ້. ບ້ານຈອມອອງອີກປະຫວັດໜຶ່ງ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ຈອມອອງŽ ຍ້ອນວ່າ: ຄຳວ່າ ຈອມžž ເປັນພາສາກຶມມຸ ເຊິ່ງແປວ່າ ຕິດຕາມໄປ, ນຳກົ້ນໄປ, ສ່ວນຄຳວ່າອອງŽ ແປວ່າ ໂຕຕໍ່ດິນ, ໃນສະໄໝກ່ອນປະຊາຊົນເມືອງນາໝໍ້ ໄດ້ໄປຄ້ອງຕໍ່ ຫຼື ຫາເອົາ

ຮັງຕໍ່ ໂດຍໄດ້ເອົາຍວງຝ້າຍນ້ອຍໆ ອ່ອນໆມັດອາຫານໃສ່ຕີນໂຕຕໍ່ແລ້ວກໍ່ປ່ອຍໃຫ້ບິນກັບໄປຫາຮັງ ແລ້ວປະຊາຊົນກໍນຳຕໍ່ໂຕນັ້ນ ໄປ ຈຶ່ງໄປພົບເຫັນເຂດພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວເປັນເຂດທີ່ອຸດົມສົມບູນເໝາະສົມໃນ ການຜະລິດກະສິກຳ, ປູກຝັງ, ລ້ຽງສັດ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈຶ່ງພາກັນຍ້າຍຖິ່ນຖານມາຢູ່ບ້ານນີ້ ແລ້ວຈິ່ງເອີ້ນວ່າ ບ້ານຈອມອອງ ຈົນເຖິງທຸກວັນນີ້.

      ຖ້ຳຈອມອອງ ຕັ້ງຢູ່ບ້ານຈອມອອງ ເມືອງໄຊ ຫ່າງຈາກເທດສະບານ ເມືອງ 45  ກິໂລແມັດ ໄປທາງແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ, 24 ກິໂລແມັດ ເປັນທາງປູຢາງ ແຍກເຂົ້າເໜືອບ້ານນ້ຳບໍຕາ ໄກປະມານ 21 ກິໂລແມັດ ເປັນທາງດິນແດງອັດແໜ້ນ ຈາກບ້ານຈອມອອງສາມາດເຂົ້າເຖິງ ໄດ້ 2 ທາງຄື: ຍ່າງລັດແຕ່ບ້ານຜ່ານທົ່ງນາໄປຫາຖໍ້າ 2 ກິໂລແມັດ ແລະ ທາງລົດເຂົ້າຮອດ (ທາງດິນແດງ). ຖ້ຳຈອມອອງ ຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກບ້ານຈອມອອງປະມານ  3 ກິໂລແມັດ, ເປັນເສັ້ນທາງລົດສາມາດແລ່ນເຂົ້າເຖິງບໍລິເວນຖ້ຳ.

         ຖໍ້າຈອມອອງເປັນຖ້ຳໃຫຍ່, ຍາວ ແລະ ສວຍງາມທີ່ສຸດຂອງແຂວງອຸດົມໄຊເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍລະບົບນິເວດທຳມະຊາດທີ່ອັດສະຈັນ, ມີຫຼາຍຊ່ອງທາງເຂົ້າ-ອອກພາຍໃນຖ້ຳ

ປະມານ 16 ກວ່າກິໂລແມັດ, ຄວາມກວ້າງ ປະມານ 15-50 ແມັດ ແລະ ຄວາມສູງປະມານ 25-100 ແມັດ. ຢູ່ໃນຖ້ຳບາງບ່ອນມີສາຍນ້ຳໄຫຼຜ່ານ, ມີນົມຜາ, ຫີນຍ້ອຍ ທີ່ມີລວດລາຍສວຍງາມ, ຫີນແກ້ວ ເປັນສີຂາວເຫຼື້ອມຄືກັບເພັດພອຍເປັນກ້ອນໃຫຍ່ປະດັບປະດາຫ້ອຍຢູ່ຕາມຝາຫີນຄືກັບດອກໄຟປະດັບຢ່າງສວຍງາມ. ຢູ່ໃນຖ້ຳຍັງເປັນລັກສະນະເດີມທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບການດັດແປງແຕ່ຢ່າງໃດ. ຖ້ຳນີ້ໄດ້ຜ່ານການສຳຫຼວດຂອງນັກວິທະສາດຈາກສະຫະພັນຢູໂຣບໃນປີ 2009 ແລະ ປີ 2010 ໄດ້ສຳຫຼວດ 4 ປີ ເປັນຖ້ຳໃຫຍ່ລະດັບຊາດ, ASEAN ແລະ ລະດັບໂລກ, ລັດຖະບານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ໄດ້ຮັບທຶນຈາກທະນາຄານພັດທະນາອາຊີ (ADB) ໃຫ້ທຶນຊ່ວຍເຫຼືອ ເພື່ອພັດທະນາເສັ້ນທາງ ແລະ ສິ່ງອຳນວຍຄວາມສະດວກຕ່າງໆໃຫ້ແກ່ນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ເຂົ້າໄປທ່ຽວຊົມຖໍ້າດ່ັງກ່າວ.

      ທ່ານໃດທີ່ມັກຄວາມສວຍງາມຂອງທຳມະຊາດ, ບັນຍາກາດທີ່ສົດຊື່ນ ຂໍແນະນຳວ່າທ່ານຄວນຫາໂອກາດໄປທ່ຽວຊົມຖຳ້ ຈອມອອງ ຂອງແຂວງ ອຸດົມໄຊ ຮັບປະກັນວ່າ ທ່ານຈະບໍ່ຜິດຫວັງແນ່ນອນ.

316

The Miracle of Chom Ong Cave

When exploring the tourist site, it is well known that Oudomxay province enriches with many beautiful scenic spots of natural, historical and cultural attractions. Once I have got the opportunity to visit Oudomxay, I could not miss a chance to go for sightseeing at the wonderful nature like Chom Ong cave. Unbelievable with my eyes that the cave was naturally created. Itžs like human-made decoration. Thatžs why I tried to ask for the information in order to tell my readers how impressive I feel with Chom

Ong cave through this article.

            Chom Ong cave was discovered in 2005 and opened as the tourist site in 2007. It was named after the name of the village. The local people used to call this cave as bat or batžs waste cave. Since during the ancient time, there were lots of bats lived in the area, and local people usually collected the waste to make ammunition for the gun. Therefore the people living in Chom Ong area called this cave as bat or batžs waste cave. But the Department of Information, Culture and Tourism has renamed the site as Chom Ong CaveŽ by the name of the village until now.

            Another historical story of the word Chom OngŽ is attached to the word ChomŽ in Khmu language that means followŽ and the word Ong means Tor DinŽ (a kind of bee). In the past time, local people liked to hunt Tor Din by using white cotton with a bait tied to the foot of Tor Din, then released and follow the Tor Din, therefore those local people found out the place where really enriched and was suitable for doing agriculture. After that the people moved to settle in that place and named as Chom Ong village until now. The cave is located in Chom Ong village, Xay district, 45 km far from the city, the road is in the good condition for travelling. There are 2 ways

to reach the cave by foot and car.

            Chom Ong is the biggest, longest and most attractive cave of Oudomxay province, with a wonderful ecological ecosystem. There are many directions for entrance the cave with the length of 16 km, 15-50 meters wide and 25-100 meters in height. In some spots of the cave, there is a stream of water, wonderful marble and white stalagmite shinning like value jewelry and diamond which decorate and hang along the cavežs wall.   Inside, the cave is well conserved as the same which has not been modified yet. This cave has been surveyed by the scientists from the European Union in 2009 and in the year 2010, it has been surveyed for 4 years. With the dimension and beauty, the cave enjoys national, ASEAN and international levels. The government of Lao PDR has received funding from the Asian Development Bank to develop the road condition and some facilities for tourists wishing to visit the cave.

 

ຄິດແນວໃດໃຫ້ປະສົບຜົນສຳເລັດ

ເມື່ອເວົ້າເຖິງບຸກຄົນທີ່ເຄີຍປະສົບຜົນສຳເລັດ ແລະ ຮັ່ງມີ ແນ່ນອນວ່າຫຼາຍທ່ານກໍຕ້ອງສົງ ໄສ ແລະ ຄິດວ່າ ພວກເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນມີວິທີແນວໃດ ຈຶ່ງສາມາດສ້າງທຸລະກິດໃຫ້ເຕີບໃຫຍ່ ແລະ ຮັ່ງມີໄດ້ທັ້ງທີ່ບາງຄົນແມ່ນມີຕົ້ນທຶນໃນການດຳເນີນທຸລະກິດຕຳ່ຫຼາຍ ກໍສາມາດສ້າງເປັນທຸລະກິດໄດ້ ຊຶ່ງເຂົາເຈົ້າມີວິທີດັ່ງນີ້:

  1. ຕົນເອງເປັນຜູ້ເລືອກຊີວິດ: ໝາຍຄວາມວ່າຖ້າຫາກເຂົາເຈົ້າມີເປົ້າໝາຍ ແລະ ຄິດທີ່ຢາກຈະເຮັດຫຍັງ ກໍຈະຮີບລົງມືປະຕິບັດທັນທີ ໂດຍບໍລໍຖ້າໂອກາດ ເພາະເຂົາເຊື່ອວ່າຊີວິດຢູ່ໃນກຳມືຂອງຕົນເອງ.
  2. ມີແນວຄິດຫົວການຄ້າຕັ້ງແຕ່ນ້ອຍ: ຄົນຮັ່ງມີມັກຈະເບິ່ງເຫັນສິ່ງຕ່າງໆເປັນເງິນ ເປັນຄຳໄປໝົດ ພວກເຂົາຍອມເສຍສະຫຼະເວລາໃນຕອນຍັງນ້ອຍ ເພື່ອມາເຮັດວຽກຫາເງິນ ຫາປະສົບການ ຄວາມຮູ້ໃຫ້ແກ່ຕົນເອງຫຼາຍກວ່າຈະໄປທ່ຽວຫຼິ້ນ.
  3. ຕົນເອງຕ້ອງເປັນຜູ້ປະສົບຜົນສຳເລັດຢູ່ສະເໝີ ແລະ ມັກຄິດເຫັນໂອກາດຫຼາຍກວ່າອຸປະສັກ: ໂດຍສະເພາະໃນການລົງທຶນເຂົາມັກຄິດວ່າຕ້ອງປະສົບຜົນສຳເລັດເທົ່ານັ້ນ ຊຶ່ງຕ່າງຈາກຄົນທົ່ວໄປທີ່ບໍ່ກ້າສ່ຽງ, ບໍ່ກ້າລົງທຶນ. ເມື່ອບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ ກໍຄິດຫາທາງອື່ນສຳຮອງໄວ້ເພື່ອສາມາດເດີນຕໍ່ໄປໄດ້.
  4. ມັກຮຽນຮູ້ສິ່ງໃໝ່ໆ: ຄົນຮັ່ງມີມັກສະແຫວງຫາສິ່ງໃໝ່ໆຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ ເພື່ອນຳມາປັບໃຊ້ໃນການດຳເນີນທຸລະກິດ ເພາະປັດຈຸບັນແມ່ນມີການແຂ່ງຂັນກັນຫຼາຍ ຖ້າຫາກເຮົາເອງຍັງມີຄວາມຄິດຫຼ້າຫຼັງຢູ່ ກໍບໍ່ສາມາດດຳເນີນທຸລະກິດໃຫ້ປະສົບຜົນສຳເລັດງ່າຍໆ ໄດ້.
  5. ສະແຫວງຫາຄວາມໝັ້ນຄົງໃຫ້ແກ່ຊີວິດ: ເຂົາເຈົ້າມັກເບິ່ງບັນຫາໃນຫຼາຍດ້ານ ລວມທັງການເບິ່ງລາຍຮັບ ບໍ່ສະເພາະແຕ່ເບິ່ງລາຍຮັບປະຈຳເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຕ້ອງມີລາຍຮັບດ້ານອື່ນນຳ ເພາະເຂົາເຊື່ອວ່າເງິນແມ່ນສາມາດນຳເອົາຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ຄວາມສຸກເຂົ້າມາໃນຊີວິດໄດ້.

ພາສາອັງກິດສຳລັບແມ່ຍິງ

- Transforming: ປັບປຸງ.

Time is Now: Rural and urban activists transforming womenžs lives

ເຖິງເວລາຮ່ວມໃຈປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງແມ່ຍິງໃນຕົວເມືອງ ແລະ ຊົນນະ ບົດ.

      - Stop violent: ຢຸດຄວາມຮຸນແຮງ.

Together we can stop violence against women and girls.

ຮ່ວມໃຈກັນຢຸດຄວາມຮຸນແຮງຕໍ່ແມ່ຍິງ ແລະ ເດັກນ້ອຍ.

      - The Counseling and Protection Center for Women and Children: ສູນໃຫ້ຄໍາປຶກສາ ແລະ ປົກປ້ອງແມ່ຍິງ-ເດັກນ້ອຍ

The Counseling and Protection Center for Women and Children established and officially opened on January 12, 2006 which is the first shelter in Laos that protect and provide comprehensive assistances for women and children of domestic violence, trafficking and sexual exploitation.

ສູນໃຫ້ຄໍາປຶກສາ ແລະ ປົກປ້ອງແມ່ຍິງ-ເດັກນ້ອຍ ເປີດຢ່າງເປັນທາງການໃນ ວັນທີ 12 ມັງກອນ 2006 ຊຶ່ງເປັນສູນແຫ່ງທຳອິດຂອງ ສປປ ລາວ ເພື່ອເຮັດ ໜ້າທີ່ປົກປ້ອງ ແລະ ສະໜອງການຊ່ວຍເຫຼືອແກ່ແມ່ຍິງ ແລະ ເດັກນ້ອຍທີ່ມີບັນ ຫາໃນສັງຄົມ ລວມທັງຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍຈາກການໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງໃນຄອບ ຄົວ, ຈາກການຄ້າມະນຸດ ແລະ ຈາກການກົດຂີ່ຂູດຮີດທາງເພດ.

171

ການ ໄດ້ເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນຂ່າວສານທີ່ເປັນປະໂຫຍດໃນການພັດທະນາແມ່ຍິງ ແລະ ຄອບຄົວ ກວມ 80% ຂຶ້ນໄປŽ ແມ່ນ ນະໂຍບາຍທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມ ເອົາໃຈໃສ່ຈາກສຍ ແຕ່ລະຂັ້ນ, ຊຶ່ງໃນກາງສະໄໝແຫ່ງການ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດມະຕິກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຜູ້ແທນແມ່ຍິງລາວ ທົ່ວປະເທດ ຄັ້ງທີ VIIມີຫຼາຍແຂວງໄດ້ມີຜົນ ງານທີ່ພົ້ນເດັ່ນຂຶ້ນຢູ່ໃນຂົງເຂດຂອງຕົນເອງ.

      ທ່ານນາງ ແກ້ວສົມຫວັງ ຈັນດາວົງ ຮອງປະທານຜູ້ຊີ້ນຳ ລາຍງານວ່າ: ຂະ ແໜງໂຄສະນາຂ່າວສານ ເຊກອງ ມີພະ ນັກງານ 5 ທ່ານ ເປັນຍິງທັງໝົດ ມີຫົວໜ້າ ຂະແໜງ 1 ທ່ານ, ວິຊາການ 4 ທ່ານ ເຮັດ ໜ້າທີ່ຄົ້ນຄວ້າຜັນຂະຫຍາຍແນວທາງນະ ໂຍບາຍຂອງພັກ-ລັດ ທີ່ມີຕໍ່ແມ່ຍິງ ເພື່ອ ສ້າງຄວາມຮັບຮູ້ເຂົ້າໃຈ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າໄດ້ປະກອບສ່ວນຢ່າງຕັ້ງໜ້າພັດທະ ນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ຄອບຄົວ ກໍ ຄືຫັນສູ່ການກະທຳຕົວຈິງ, ໃນນີ້ ທ່ານນາງ ໄກ່ນ້ອຍ ແສງ ສະຫວັດ ແລະ ນາງ ສຸກສະ ໄໝ ສີໂທນ ຮັບຜິດຊອບເກັບກຳຂໍ້ມູນຂ່າວ ສານ, ການເຄື່ອນໄຫວຂອງແມ່ຍິງພາຍ ໃນແຂວງ ກໍຄືຄະນະປະທານ ຂຽນຂ່າວ, ບົດ, ກວດແກ້ບັນນາທິການ ສົ່ງໃຫ້ສື່ຕ່າງໆ ພາຍໃນແຂວງ ແລະ ສູນກາງສະຫະພັນ ແມ່ຍິງລາວ ພ້ອມທັງ ນຳເອົາຂໍ້ມຸນຂ່າວ ສານ ໜັງສືພິມ, ວາລະສານ‚ລົງ ໄປເຖິງ ແມ່ຍິງເມືອງ ແລະ ຂະແໜງ ການອ້ອມ ຂ້າງ ເວົ້າສະເພາະ ພາຍຫຼັງກອງປະຊຸມຄົບ ຄະນະແຕ່ລະຄັ້ງ ຈຳນວນການອ່ານ ໜສພ ແມ່ຍິງ ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນ ເປັນລຳດັບ, ທ່ານນາງ ພົງສະໄໝ ອ້ວນຄຳໃບ ແລະ ນາງ ປາດຖະໜາ ເລຫວຽດມ່ວງ ຮັບຜິດຊອບລາຍ ການວິທະຍຸ ຊຶ່ງເປັນລາຍການສົດ ເລີ່ມ ອອກອາ ກາດແຕ່ທ້າຍປີ 2016 ທຸກວັນ ອັງຄານ ແລະ ວັນພະຫັດ ຫຼື 8 ຄັ້ງ/ເດືອນ ໂດຍນຳເອົາການເຄື່ອນໄຫວ, ກົດໝາຍ, ສາລະໜ້າຮູ້ກ່ຽວກັບ ສຸຂະພາບ, ຄວາມ ງາມ ແລະ ການບັນເທີງສົ່ງຕໍ່ໃຫ້ແມ່ຍິງ ບັນດາເຜົ່າພາຍໃນແຂວງ.

      ທ່ານນາງ ບົວຄຳ ເສດຖາວັນໄຊ ຮອງປະທານ ຜູ້ຊີ້ນຳແຈ້ງວ່າ: ຂະແໜງໂຄ ສະນາຂ່າວສານຈຳປາສັກ ມີພະນັກງານ 6 ທ່ານ ເປັນຍິງໝົດ ທ່ານ ນາງ ມະໂນລັດ ອິນທິວົງ ຮອງຫົວໜ້າຂະ ແໜງຮັບຜິດຊອບລາຍການໂທລະພາບ ແມ່ຍິງແຂວງ ຊຶ່ງອອກອາກາດໃນວັນເສົາ 30 ນາທີ ໃນປີ 2017 ແມ່ຍິງຈຳ ປາສັກ ໄດ້ຍາດແຍ່ງທຶນຮອນຝຶກອົບຮົມວຽກຂ່າວ ສານ 1 ຄັ້ງ ໃຊ້ ເວລາ 1 ອາທິດ ມີຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມ ຈາກ 10 ຕົວເມືອງ 5 ຂະແໜງອ້ອມຂ້າງ ຈຳນວນ 53 ທ່ານ ເປັນຊາຍ 5, ສ່ວນ ນາງ ນິດຕະຍາ ວິຊາການຮັບຜິດຊອບເກັບກຳ ແລະ ສົ່ງຂໍ້ມູນຂ່າວສານລົງເຖິງເມືອງ.

      ເຊກອງ ບັນລຸຕົວເລກການອ່ານ ໜັງສືພິມແຕ່ລະເດືອນ 580 ຫົວ ຫຼື 1.500 ກວ່າຄັ້ງ, ວາລະສານສາວລາວ 117 ຫົວ ຫຼື ເກືອບ 300 ເທື່ອຄົນ ຊົມຂ້ໍມູນ ຂ່າວ ສານຜ່ານລາຍການວິທະຍຸ (ແມ່ຍິງ) ໂທລະພາບ, ເວບໄຊ ແລະ ສື່ອອນລາຍຫຼາຍພັນຄັ້ງ, ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງຂົນຂວາຍຈຳ ໜ່າຍປຶ້ມມູນເຊື້ອ ແລະ ອະນາ ຄົດ ຂອງ ຄອບຄົວຄົນລາວ 500 ຫົວ ສາມາດສົມທົບຊື້ກ້ອງຖ່າຍຮູບຮັບໃຊ້ວິຊາສະເພາະ 1 ໜ່ວຍ ຖ້າທຽບໃສ່ ສະມາຊິກ 17.000 ຄົນ ຖືວ່າກວມ 17,6%; ສ່ວນ ຈຳປາສັກ ບັນລຸເປົ້າໝາຍການອ່ານ ໜສພ 500 ຫົວ (ເມືອງ 200 ອ້ອມຂ້າງ 300) ວາລະສານ 60 ຫົວ, ມີລາຍການໂທລະພາບແມ່ຍິງ. ຖ້າທຽບໃສ່ ສະມາຊິກ 248.561 ຄົນ ຖືວ່າກວມເກືອບ 2%; ໃນນີ້ປີໜຶ່ງຜ່ານມາແມ່ຍິງ 2 ແຂວງ ໄດ້ສົ່ງຂ່າວໃຫ້ສູນກາງແມ່ຍິງ 200 ປາຍຂ່າວ, ແມ່ຍິງສ່ວນຫຼາຍ ຍັງບໍ່ ຮູ້ຊ່ອງທາງເຂົ້າຊົມໃຊ້ສື່ເອເລັກໂຕນິກ ຊຶ່ງໄດ້ມີການແນະນຳ-ຮຽນຮູ້ຮ່ວມກັນ ແລະ ແມ່ຍິງແຂວງ ກໍຢາກໃຫ້ສືບຕໍ່ປັບປຸງຂອດປະສານງານ, ຄຸນນະພາບການ ສົ່ງ-ຮັບຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແມ່ຍິງຢູ່ເຂດຊົນນະບົດຫ່າງ ໄກສອກຫຼີກໄດ້ເຫັນຜົນງານຂອງເຂົາເຈົ້ານັບມື້ນັບຫຼາຍຂຶ້ນ.

     ສຳລັບງົບປະມານເຄື່ອນໄຫວ ວຽກງານຂ່າວສານ ແມ່ນໝູນໃຊ້ຮ່ວງບໍ ລິຫານ, ໂຄງການພັດທະນາ ແລະ ການສ້າງກິດຈະກຳລະດົມການປະກອບ ສ່ວນ ຂອງມວນຊົນ ສະເພາະເຊກອງ ປີໜຶ່ງປະມານ 2.170.000 ກີບ. ຈຳປາສັກ 2,5 ລ້ານ-3ລ້ານກີບ ໂດຍມີນະໂຍບາຍໃຫ້ຜູ້ຜະລິດ ລາຍການ 80.000 ກີບ/ເດືອນ, ລົງໄປ ເກັບກຳຂ່າວ 10.000-30.000 ກີບຕໍ່ຄັ້ງ,ກໍລະນີເສັ້ນທາງໄກແມ່ນນຳໃຊ້ລົດບໍລິຫານ. ພິເສດ ສສຍລ ຍັງມີນະໂຍບາຍ ຄ່າປາກກາŽ ແລະ ຄ່ານຳສົ່ງເອກະສານ ຄັ້ງລະ 10.000-50.000 ກີບ

172

ເຖິງມີຜົນສຳເລັດຫຼາຍດ້ານ ແຕ່ ວຽກງານຂ່າວສານໃນ 2 ແຂວງ ກໍມີສິ່ງທ້າ ທາຍບາງຈຸດທີ່ຕ້ອງໄດ້ສືບຕໍ່ເອົາໃຈໃສ່ແກ້ໄຂ ເປັນຕົ້ນ: ງົບປະມານຍັງ ຈຳກັດ, ພະນັກງານບໍ່ໄດ້ຍົກລະດັບກ່ຽວກັບວຽກງານ ນີ້ສະເພາະ, ການເຂົ້າເຖິງຮາກຖານ ເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ ຫຼື ມະຫາຊົນຍັງມີບໍ່ຫຼາຍ, ຮູບແບບລາຍການ ບໍ່ອຸ ດົມຮັ່ງມີ,ອຸປະກອນຮັບໃຊ້ວິຊາສະເພາະບໍ່ພຽງພໍ, ການຈຳໜ່າຍສ່ວນຫຼາຍຈະເນັ້ນໃສ່ບ່ອນ ທີ່ມີເງື່ອນໄຂ, ເມືອງໜຶ່ງຈອງສື່ສິ່ງພິມໃຫ້ສະມາຊິກອ່ານ ລະຫວ່າງ 50-85 ຫົວ, ຂັ້ນບ້ານບໍ່ຮູ້ອ່ານສ່ວນຫຼາຍແມ່ນບໍ່ໄດ້ສົ່ງໃຫ້; ສະນັ້ນ, ຄະນະບໍລິຫານງານ ຕ້ອງໄດ້ຈອງເປັນພັນທະ ເມືອງລະ 15-19 ຫົວ; ການ ຂົນສົ່ງອາໄສລົດໂດຍສານ ຊຶ່ງຈ່າຍຄ່າບໍລິການສູງ 30.000 ກີບ/ຄັ້ງ, ກໍລະນີໄປຮັບຢູ່ຄິວລົດບໍ່ທັນຕ້ອງຈ່າຍຄ່າສາງຕື່ມ 10.000 ກີບ ຫຼື ໃຫ້ຄະນະບໍ ລິຫານ ງານທີ່ມາປະຊຸມ ຖືລົງໄປພ້ອມ (ເດືອນໜຶ່ງມາປະຊຸມ 2-3).

      ການລົງປັບປຸງຕາໜ່າງຂ່າວສານໃນຄັ້ງນີ້ ເຮັດໃຫ້ພວກເຮົາເຂົ້າໃຈປັດໄຈພື້ນຖານ ກໍຄືເງື່ອນໄຂຈຳເປັນທີ່ຊ່ວຍສ້າງໂອກາດໃຫ້ແມ່ຍິງໄດ້ເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນ ຂ່າວສານ ແລະ ຊອກຫາທາງອອກຮ່ວມກັນ ຊຶ່ງທັງ 2 ແຂວງ ໄດ້ສະເໜີໃຫ້ສູນກາງ ສະຫະພັນແມ່ຍິງລາວ ຊ່ວຍຈັດຝຶກອົບ ຮົມຍົກລະດັບທາງດ້ານວິຊາການ ຂ່າວ ສານໃຫ້ພະນັກງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຊຶ່ງ ສສຍລໄດ້ດຳເນີນແຕ່ວັນທີ 12-23/3/2018 ໃນນີ້ ສະເພາະ ວຽກງານຂ່າວສານແມ່ນໃຊ້ ເວລາຕົວຈິງ 1 ວັນ ແລະ ສະ ໜອງອຸປະ ກອນວິຊາສະເພາະທີ່ຈຳເປັນ ສຳລັບການ ເຄື່ອນໄຫວວຽກງານ.

      ປັດຈຸບັນ ສູນກາງສະຫະພັນແມ່ ຍິງລາວ ໄດ້ເລັ່ງໃສ່ເຮັດສຳເລັດ 8 ແຜນງານ 34 ໂຄງການ ຫຼື 19 ແຜນງານ 159ໂຄງການ ໃນນີ້ ໄດ້ມອບໝາຍໃຫ້ ກົມຂ່າວ ສານແມ່ຍິງລາວ ລົງເລິກຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໂດຍກົງ ແຜນງານທີ I, II, VI ໂຄງການທີ 3, 10 ແລະ 30 ເວົ້າສະເພາະ ໂຄງການທີ 10 ພັດທະນາບຸກຄະ ລາ ກອນ ແລະ ພາ ຫະນະສື່ມວນຊົນສະຫະພັນແມ່ຍິງລາວŽ ໂດຍການສືບຕໍ່ນຳໃຊ້ທຸກ ພາຫະນະຂ່າວ ສານທີ່ມີຄຸນນະພາບ ເຊັ່ນ: ໜັງສືພິມ, ວາລະສານ, ລາຍການວິທະຍຸ, ໂທລະພາບ,ເວັບໄຊ, ຢູທູບ, ເຟສບຸກ ແລະ ສື່ອອນລາຍອື່ນໆ ທີ່ມີຄວາມວ່ອງໄວ, ທັນສະໄໝ, ໃຫ້ແມ່ ຍິງໄດ້ເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນຂ່າວສານທີ່ ຖືກ ຕ້ອງ, ມີປະສິດທິພາບ ແລະ ປະສິດທິ ຜົນ ກວມ 80%.

158

ບັນຫານີ້ເປັນສິ່ງທີ່ຄາໃຈຫຼາຍໆຄົນວ່າ ເປັນຫຍັງຕົນເອງຕັ້ງໃຈ, ເອົາໃຈໃສ່ໃນການເຮັດວຽກຢ່າງສຸດກົກສຸດປາຍ ແຕ່ຮອດຍາມສະຫຼຸບທ້າຍປີມາ ພັດບໍ່ເຫັນມີເງິນທ້ອນເຫຼືອຢູ່ເລີຍ ຍ້ອນສາເຫດໃດນັ້ນພວກເຮົາມາເບິ່ງນໍາກັນເລີຍ:

  1. ໄດ້ເງິນເດືອນ ຫຼື ຄ່າຈ້າງໜ້ອຍ

       ເປັນບັນຫາທີ່ຫຼາຍຄົນປະສົບພົບພໍ້ ຍ້ອນສະພາບເສດຖະກິດບ້ານເຮົາຍັງບໍ່ທັນກ້າວໜ້າເທົ່າທີ່ຄວນຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເງິນເດືອນຂອງພະນັກງານຍັງຕໍ່າຖ້າທຽບກັບບັນດາປະເທດອາຊຽນກໍ່ຄືປະເທດບ້ານໃກ້ເຮືອນຄຽງແຕ່ຄ່າຄອງຊີບພັດສູງ ຍ້ອນການຄວບຄຸມລາຄາສິນຄ້າບໍ່ໄດ້ມາດຕະຖານ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາຍຮັບບໍ່ພຽງພໍຕໍ່ການໃຊ້ຈ່າຍ.

  1. ມີລາຍໄດ້ແຕ່ຊ່ອງທາງດຽວ

       ທີ່ເວົ້າຜ່ານມາໃນຂໍ້ທີໜຶ່ງ ເງິນເດືອນຂັ້ນພື້ນຖານຂອງພະນັກງານບ້ານເຮົາຍັງຢູ່ໃນລະດັບຕໍ່າຖ້າຈະອາໄສພຽງແຕ່ລາຍໄດ້ຊ່ອງທາງດຽວນັ້ນ ກໍເປັນໄປໄດ້ຍາກທີ່ຈະເຫຼືອເງິນໄວ້ໃຫ້ເກັບທ້ອນ ດັ່ງນັ້ນຕ້ອງຫາວຽກເສີມເຮັດໃນເວລາວ່າງ ເພື່ອເປັນການຫາລາຍໄດ້ເພີ່ມໃຫ້ກັບຕົນເອງ.

  1. ບໍ່ມັກເກັບທ້ອນ ແລະ ຂາດວິໃນທີ່ດີໃນການທ້ອນເງິນ

       ບາງຄົນອາດຈະບໍ່ຄໍານຶງເຖິງການທ້ອນເງິນເລີຍ ເພາະຄິດວ່າອາຍຸຍັງໜຸ່ມຫາກໍ່ເລີ່ມເຮັດວຽກ ເຖິງວ່າເງິນເດືອນຈະໜ້ອຍກໍຕາມບໍ່ແມ່ນບັນຫາສໍາລັບການທ້ອນຢ່າງແນ່ນອນ.

       ຖ້າຄິດຢາກຈະທ້ອນເງິນແທ້ໆ ພວກເຮົາມີສູດການທ້ອນເງິນທັງແບບເກົ່າ ແລະ ແບບໃໝ່ ມາເປັນແນວທາງໃນການເກັບອອມ

ໃຫ້ທ່ານດັ່ງນີ້:

ສູດການທ້ອນເງິນ

ສູດແບບເກົ່າ

ລາຍໄດ້-ລາຍຈ່າຍ = ການທ້ອນ

       ເປັນສູດທີ່ນິຍົມໃຊ້ກັນຫຼາຍ ສໍາລັບຄົນທີ່ຕ້ອງການທ້ອນເງິນ ເພື່ອເປັນເງິນແຮໄວ້ໃນຍາມຈໍາເປັນໃນອະນາຄົດ.

ສູດແບບໃໝ່

ລາຍໄດ້-ການທ້ອນ=ລາຍຈ່າຍ

      

       ເປັນສູດທີ່ໃຊ້ສໍາລັບຜູ້ທີ່ຕ້ອງການເງິນ ເພື່ອນໍາໄປລົງທຶນ ຫຼື ຕໍ່ຍອດກິດຈະການ.

  1. ໃຊ້ຈ່າຍເງິນໄປກັບສິ່ງທີ່ໄຮ້ສາລະ

       ໂດຍສະເພາະແມ່ນຕົ້ນເດືອນ ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ຮັບເງິນເດືອນມານັ້ນຮູ້ສຶກວ່າ ຢາກຈັບຈ່າຍໃຊ້ສອຍໄປໝົດທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ ກິນອາຫານທີ່ລາຄາແພງໆ ແລະ ຊຸມແຊວເຮຮາປາຕີ່ຕ່າງໆຢ່າງຄຶກຄະນອງ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເງິນເດືອນບໍ່ພຽງພໍ ຫຼື ອາດພໍດີກັບລາຍຈ່າຍ ຈຶ່ງບໍ່ມີເງິນທ້ອນໃນເດືອນນັ້ນ.

  1. ຂາດການບໍລິຫານຈັດການ ການເງິນທີ່ດີ

       ໂດຍສະເພາະແມ່ນການສ້າງບັນຊີຕິດຕາມລາຍຮັບ-ຈ່າຍ ເປັນທາງເລືອກໜຶ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ເຮົາສາມາດຮູ້ໄດ້ເຖິງລາຍຮັບ ແລະລາຍຈ່າຍຂອງເຮົາ, ໝາຍຄວາມວ່າ ທ່ານຄວນມີການບັນທຶກລາຍລະອຽດການໃຊ້ຈ່າຍ ພ້ອມທັງລາຍຮັບໃນແຕ່ລະເດືອນ.

       ລອງເອົາວິທີນີ້ໄປໃຊ້ເບິ່ງກ່ອນໜຶ່ງເດືອນ ໂດຍບັນທຶກທຸກໆລາຍການທີ່ເປັນລາຍຮັບ ແລະ ລາຍຈ່າຍ ບໍ່ວ່າຈະໜ້ອຍ ຫຼື ຫຼາຍກໍຕາມ ເມື່ອຄົບກໍານົດທ້າຍເດືອນກໍ່ສະຫຼຸບເບິ່ງຖ້າມີລາຍຈ່າຍເກີນລາຍຮັບເຮົາກໍ່ຕ້ອງກັບມາພິຈາລະນາເບິ່ງລາຍການເຄື່ອນໄຫວໃນບັນຊີຂອງເຮົາ ຖ້າລາຍການໃດທີ່ບໍ່ສໍາຄັນພໍເທົ່າໃດ ເປັນຕົ້ນແມ່ນຄ່າເຂົ້າໜົມ, ກາເຟ ແລະ ເຄື່ອງສໍາອາງຕ່າງໆ‚ ແລ້ວຕັດລາຍການຈໍາພວກນີ້ອອກໃນເດືອນຖັດໄປ ກໍຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາປະຢັດລາຍຈ່າຍໄປໄດ້ອີກ.

                                                                                                                                                                                                                                                ຂໍ້ມູນ: sangfun.blofspot.com

                                                                                                                                                                                                                                                       ສັງລວມໂດຍ: ສາວເມືອງພວນ