ບົດພັດທະນາ

173

ກອງປະຊຸມຈັດຂຶ້ນເພື່ອເຜີຍແຜ່ ຜົນການຄົ້ນຄວ້າວິໄຈພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້ ວຽກ ງານທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບຄ່າຈ້າງ ສຳ ລັບແມ່ຍິງໃນ ສປປ ລາວžž ພ້ອມທັງປຶກສາຫາລື ປະກອບ ຄໍາຄິດຄໍາເຫັນຕໍ່ຮ່າງບົດລາຍງານຄົ້ນຄວ້າ ເພື່ອນໍາໄປປັບປຸງ ໃຫ້ເປັນສະບັບສົມ ບູນຂຶ້ນຕື່ມ. ດັ່ງນັ້ນ ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ແລະ ຫໍມູນເຊື້ອແມ່ຍິງລາວ ຮ່ວມກັບທະ ນາຄານພັດທະນາ ອາຊີ (ADB) ໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບການ ດຳເນີນໂຄງການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າພາຍໃຕ້ ຫົວຂໍ້ ວຽກງານທີ່ບໍ່ ໄດ້ຮັບ ຄ່າຈ້າງສຳລັບ ແມ່ຍິງໃນ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນ ໃນຕົ້ນເດືອນ ມີນາ ໂດຍການເປັນປະທານ ຂອງທ່ານນາງ ດວງສະໝອນ ດາລາວົງ ຫົວໜ້າກົມແຜນ ການ ແລະ ການຮ່ວມມືກັບຕ່າງປະເທດ ສສຍລ, ເຂົ້າຮ່ວມມີທ່ານ ຄຳແກ້ວ ສານ ບູນ ຄູນໄຊ   ຮອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງແຮງ ງານ ແລະ ສະຫວັດດີການສັງຄົມ, ທ່ານ ນາງ ແຖວນະເຂດ ຊາພັກດີ ຫົວໜ້າໜ່ວຍ ງານພັດ ທະນາສັງຄົມບົດບາດຍິງ-ຊາຍ ຫ້ອງການພັດທະນາອາຊີ ປະຈຳລາວ, ທ່ານ ສຈ. ດຣ ນາງ ກຽວໂກະ ຄູຊາກາເບ ຊ່ຽວຊານ ຈາກ ADB ພ້ອມດ້ວຍແຂກຖືກເຊີນ ຈໍານວນ 30 ທ່ານ.

      ກອງປະຊຸມໄດ້ຮັບຟັງການນຳສະ ເໜີຜົນຂອງການຄົ້ນຄວ້າວິໄຈ ຈາກທ່ານ ສຈ. ດຣ ກຽວໂກະ ຄູຊາກາເບ ຊຶ່ງຍົກໃຫ້ ເຫັນປັດໄຈຕ່າງໆທີ່ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ແມ່ຍິງ ເປັນຕົ້ນດ້ານການພັດທະນາພື້ນຖານ ໂຄງ ລ່າງຍັງບໍ່ທົ່ວເຖິງ ເຮັດໃຫ້ແມ່ຍິງບໍ່ສາ ມາດເຂົ້າເຖິງການສຶກສາ, ການບໍລິການດ້ານ ສຸຂະພາບ, ລວມເຖິງດ້ານຮີດຄອງປະເພ ນີ ກໍເປັນສິ່ງຈຳກັດສຳລັບແມ່ຍິງ ໃນເຂດ ຊົນນະບົດຢູ່, ຊຶ່ງເຫັນວ່າ ແມ່ຍິງຈຳນວນ 60.7% ແມ່ນເຮັດວຽກເປັນແຮງງານທີ່ບໍ່ ໄດ້ຮັບຄ່າຈ້າງຢູ່ໃນຄອບ ຄົວສ່ວນ ເພດຊາຍ ແມ່ນກວມພຽງ 26.7% ເທົ່ານັ້ນ, ວຽກທີ່ບໍ່ ໄດ້ຮັບຄ່າຈ້າງສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນແມ່ຍິງເປັນ ຜູ້ປະຕິບັດ ທັງເປັນວຽກທີ່ມັກ ຖືກ ເບິ່ງຂ້າມ ແລະ ບໍ່ຖືກຮັບຮູ້ ແມ່ຍິງສ່ວນໃຫຍ່ຍັງເຮັດ ວຽກປູກຝັງເພື່ອການດໍາລົງຊີວິດ, ເຮັດວຽກ ໃນຄົວເຮືອນ ຫຼື ເບິ່ງແຍງ ເດັກນ້ອຍເທົ່ານັ້ນ.

      ຈາກນັ້ນ ຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມໄດ້ປະກອບ ຄຳເຫັນໃສ່ຮ່າງບົດຄົ້ນຄວ້າວິໄຈ ເພື່ອໃຫ້ ບົດຄົ້ນຄວ້າດັ່ງກ່າວ ມີເນື້ອໃນຄົບຖ້ວນ ສົມບູນ ເພື່ອເປັນຂໍ້ມູນໃນການພັດທະນາແມ່ຍິງໃຫ້ມີຊີວິດການເປັນຢູ່ທີ່ດີຂຶ້ນ ເລື້ອຍໆ. ການລົງເກັບກຳຂໍ້ມູນດັ່ງກ່າວແມ່ນ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢູ່ 3 ແຂວງ ຄື: ຈຳປາສັກ, ວຽງຈັນ ແລະ ແຂວງຫຼວງນຳ້ທາ.

                                                                                                                                                                                                                                                                                    ໂດຍ: ວຽງພອນ

170

ແຂວງ ຈຳປາສັກ ເປັນອີກແຂວງໜຶ່ງທີ່ໄດ້ຕັ້ງໜ້າຂົນຂວາຍສະມາຊິກ ສຍ, ແມ່ຍິງບັນດາເຜົ່າ ແລະ ທົ່ວສັງຄົມ ປະກອບສ່ວນໃນການຈຳໜ່າຍຜະລິດຕະພັນໃນໂຄງການຈຳປາຄຳຮ່ວມນຳ້ໃຈພັດທະນາ ແມ່ຍິງŽ.

       ໂດຍເອົາໃຈໃສ່ເຜີຍແຜ່ຄວາມສຳຄັນຂອງການປະກອບສ່ວນທຶນຮອນ ເພື່ອໄປ ປັບປຸງ ພັດທະນາຖຳ້ແມ່ຍິງຢູ່ເມືອງ ວຽງໄຊ ແຂວງ ຫົວພັນ ແລະ ອີກຈຳນວນໜຶ່ງແມ່ນຈະນຳໄປພັດທະນາແມ່ຍິງ ຜູ້ດ້ອຍໂອກາດ ໃນທົ່ວປະເທດ ເວົ້າສະເພາະແມ່ຍິງທີ່ໄດ້ຮັບ ຜົນກະທົບຈາກໄພນຳ້ຖ້ວມຢູ່ພາຍໃນ ກໍຄື ເພື່ອນມິດຍຸດທະສາດ ສສ ຫວຽດນາມ ແລະ ດ້ວຍຄວາມເອົາໃຈໃສ່ຂອງຄະນະພັກຄະນະນຳແຂວງ ບວກກັບຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງ ຄະນະນຳ ສຍ ທຸກຂັ້ນພາຍໃນແຂວງ ຈຶ່ງເຮັດ ໃຫ້ແຂວງ ຈຳປາສັກ ສາມາດຈຳໜ່າຍຜະລິດ ຕະພັນຈຳປາຄຳໄດ້ລື່ນຄາດໝາຍທີ່ວາງໄວ້.

       ທ່ານນາງ ວາດສະໜາ ສິລິມາ ກຳມະການພັກແຂວງ ປະທານ ສຍ ແຂວງ ຈຳປາສັກ ໃຫ້ສຳພາດວ່າ: ພາຍຫຼັງໄດ້ຮັບແຈ້ງ ການ ຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ຂໍທິດຊີ້ນຳຈາກການນຳແຂວງ ຊຶ່ງທ່ານເຫັນດີເປັນເອກະ ພາບ ແລະ ຍ້ອງຍໍຊົມເຊີຍຕໍ່ທິດຊີ້ນຳອັນສະຫຼາດສ່ອງ ໃສຂອງ ຄະນະນຳ ສສຍລ ທີ່ເຫັນຄວາມສຳຄັນຂອງການພັດທະນາແມ່ຍິງລາວບັນດາເຜົ່າ.

       ຈາກນັ້ນ, ຄະນະນຳແຂວງໄດ້ຈັດ ກອງປະຊຸມຮ່ວມກັບການນຳທຸກຂັ້ນ ໂດຍ ພາຍໃຕ້ການເປັນປະທານຂອງ ທ່ານ ສີທົນ ແກ້ວພູວົງ ປະທານແນວລາວສ້າງຊາດ ຜູ້ຊີ້ນຳວຽກງານອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ ຊຶ່ງທ່ານ ໄດ້ປຸກລະດົມໃຫ້ການນຳແຕ່ລະຂັ້ນຮັບຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບຈຸດປະສົງໃນການຈຳໜ່າຍຜະລິດຕະພັນໂຄງການດອກຈຳປາຄຳໃນຄັ້ງນີ້ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ການປຸກລະດົມ ຂົນຂວາຍການມີ ສ່ວນຮ່ວມຂອງຄະນະສະຫະພັນແມ່ຍິງ 10 ເມືອງ ບວກກັບຄວາມເປັນເຈົ້າການຈາກທຸກພາກສ່ວນເຂົ້າຮ່ວມ ແລະ ຊື້ຜະລິດຕະພັນ ຈຳປາຄຳ ເຮັດໃຫ້ແຂວງ ຈຳປາສັກ ສາມາດຈຳໜ່າຍຜະລິດຕະພັນດັ່ງກ່າວໄດ້ລື່ນຄາດໝາຍ.

                                                                                                                                                                                                                                                                                    ໂດຍ: ເພັດທອງຄຳ

169

ເພື່ອຈັດຕັ້ງຜັນຂະຫຍາຍແຜນ ພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ, ແຜນການກໍ່ສ້າງວຽກງານນໍາພາ-ຄຸ້ມຄອງເພດຍິງ, ໂດຍສະເພາະມະຕິກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບການກໍ່ສ້າງພະນັກງານນໍາ ພາ-ຄຸ້ມຄອງເພດ ຍິງ ຄັ້ງທີ II ຂອງສະຫະພັນແມ່ຍິງໃຫ້ປະກົດຜົນເປັນຈິງ ສສຍລ ໄດ້ຈັດຊຸດອົບຮົມການ ສ້າງ ຄູຝຶກໃນວຽກງານພັດທະນາແມ່ຍິງສໍາລັບພະນັກງານ ສຍ ຂັ້ນແຂວງ, ນະຄອນຫຼວງ ແລະ ພະ ນັກງານຫຼັກແຫຼ່ງຂອງ ສສຍລ ໃນລະ ຫວ່າງວັນທີ 12-23 ມີນາ 2018 ໂດຍການເຂົ້າຮ່ວມກ່າວເປີດຂອງທ່ານດຣ ນາງ ອິນລາວັນ ແກ້ວບຸນພັນ ກໍາ ມະການສູນກາງພັກ ປະທານຄະນະ ບໍລິຫານງານ ສສຍລ, ມີສໍາມະ ນາກອນ ເຂົ້າຮ່ວມ 60 ທ່ານ.

      ໃນຊຸດອົບຮົມຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມໄດ້ຮຽນຮູ້ບົດຮຽນໃນຫຼາຍຫົວຂໍ້ກ່ຽວກັບວຽກ ງານສະຫະພັນແມ່ຍິງທີ່ມີຄວາມສໍາ ຄັນ ແລະ ສາມາດນຳໄປໝູນໃຊ້ເຂົ້າໃນວຽກ ງານສະເພາະ ເປັນຕົ້ນ: ການ ເປັນຄູຝຶກ (TOT), ທັດສະນະ ແລະ ທິດຊີ້ນໍາຂອງພັກ ຕໍ່ກັບວຽກງານແມ່ ຍິງ, ພ້ອມກັນນັ້ນ ຍັງຈະໄດ້ລົງເລິກ ດ້ານການນໍາພາ-ຄຸ້ມຄອງໃນການປະຕິບັດວຽກງານພັດທະນາແມ່ຍິງ, ວຽກ ງານໃຫ້ຄໍາປຶກສາ, ວຽກງານຈັດຕັ້ງ, ວຽກງານຫ້ອງການ, ວຽກງານໂຄສະນາ ວຽກງານຂ່າວສານ ແລະ ຕິດຕາມກວດ ກາປະເມີນຜົນ, ການສະຫຼຸບລາຍງານ ວຽກງານຮອບດ້ານຂອງ ສຍລ ແຕ່ລະ ໄລຍະ, ພ້ອມທັງຄວາມຮູ້ທາງດ້ານເຕັກ ນິກວິທະຍາສາດ ແລະ ວິຊາການດ້ານ ການບໍລິຫານຕ່າງໆ ທີ່ພົວພັນເຖິງໜ້າ ທີ່ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງ ສຍ ທຸກຂັ້ນ ແນໃສ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມ ໄດ້ມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດໃນການບໍລິຫານ ວຽກງານໃຫ້ໄດ້ດີ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບເງື່ອນໄຂສະພາບຄວາມເປັນຈິງຂອງແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ.

      ນອກນັ້ນ ຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມຍັງໄດ້ຈັດຕັ້ງໜ່ວຍຄົ້ນຄວ້າສົນທະນາ ແລະ ແລກ ປ່ຽນບົດຮຽນ, ຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ ກ່ຽວ ກັບການເປັນຄູຝຶກ ພ້ອມນີ້ຍັງຈະໄດ້ລົງ ເລິກແຕ່ລະໜ້າວຽກທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອເປັນການປັບປຸງຄຸນນະພາບຂອງການນໍາພາ-ຄຸ້ມຄອງ ວຽກງານແມ່ຍິງ ເພື່ອໃຫ້ ສຍ ແຕ່ລະຂັ້ນມີຄວາມເຂັ້ມແຂງໃນ ທຸກດ້ານ ເປັນກໍາລັງແຮງອັນ ໜັກແໜ້ນ ປະກອບສ່ວນໃນການປະ ຕິບັດແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງ ຄົມຂອງລັດ ແລະ ແຜນພັດທະນາ ແມ່ຍິງໃຫ້ປະ ກົດຜົນເປັນຈິງ.

      ທ່ານນາງ ວາດສະໜາ ໂພ ໄຊຍະວົງ ຮອງປະທານ ສຍ ແຂວງ ສາລະວັນ ໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ການເຂົ້າຮ່ວມ ຝຶກອົບຮົມໃນຄັ້ງນີ້ເຮັດໃຫ້ຕົນເອງໄດ້ຮັບ ຮູ້ເຂົ້າໃຈບົດຮຽນອັນໃໝ່ໆຫຼາຍ ຢ່າງຈາກຄູຝຶກ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ວຽກງານພັດທະນາແມ່ຍິງ, ການບໍາ ລຸງສ້າງພະນັກງານເພດຍິງ ເພື່ອສືບ ທອດປ່ຽນແທນ. ພາຍຫຼັງສໍາເລັດການ ຝຶກອົບຮົມ ຈະນໍາເອົາບົດຮຽນດັ່ງກ່າວ ໄປຖ່າຍທອດ ສຍ ແຂວງ, ຂັ້ນເມືອງ, ບ້ານ ຂອບເຂດຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຕົນ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ ແມ່ຍິງໄດ້ຮັບຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈບົດຮຽນອັນໃໝ່ ເພື່ອພັດ ທະນາຕົນເອງໃຫ້ມີຄວາມເຂັ້ມແຂງຮູ້ນໍາພາຮອບດ້ານŽ.

                                                                                                                                                                                                                                                                         ໂດຍ: ນາງ ພັນທະພອນ

146147148149

ແມ່ຍິງແຂວງຊຽງຂວາງເຄີຍມີມູນເຊື້ອພິລະອາດຫານປະກອບສ່ວນໃນການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ ດ້ວຍຄວາມເກັ່ງກ້າສາມາດ, ເດັດດ່ຽວໜຽວແໜ້ນບໍ່ຍອມຈໍານົນ ຈົນໄດ້ສົມຍານາມທີ່ສ່ອງແສງຜ່ານຫຼາຍບົດເພງວ່າ: ສາວຊຽງຂວາງທັງງາມທັງເກັ່ງŽ. ສະນັ້ນ, ເພື່ອຮັກສາມູນເຊື້ອທີ່ດີງາມດັ່ງກ່າວ ຄະນະພັກ ຄະນະນໍາແຂວງຊຽງຂວາງຍາມໃດກໍໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ໃນການຍົກສູງບົດບາດຍິງ-ຊາຍເປັນສິ່ງສໍາຄັນໃນການປະຕິບັດວຽກງານແຕ່ລະດ້ານ. ດັ່ງການໃຫ້ສໍາພາດຂອງ ທ່ານນາງ ອຸເທນ ມາສີຊົນໄຊ ຮອງເລຂາພັກແຂວງ ຜູ້ຊີ້ນໍາວຽກພັກ-ພະນັກງານ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນແຂວງ ຊຽງຂວາງ ໃນໂອກາດເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບ ການສ້າງພະນັກງານນໍາພາ-ຄຸ້ມຄອງເພດຍິງ ຄັ້ງທີ II ທີ່ສູນກາງສະຫະພັນແມ່ຍິງລາວຈັດຂຶ້ນ ບາງຕອນທ່ານກ່າວວ່າ:

       ຄະນະພັກ ຄະນະນໍາແຕ່ລະຂັ້ນ ຂອງແຂວງ ຍາມໃດກໍໄດ້ຍຶດໝັ້ນຕາມແນວທາງ, ແຜນນະໂຍບາຍຂອງພັກ-ລັດ ຕະຫຼອດມາ. ໂດຍສະເພາະການກໍ່ສ້າງພະນັກງານນໍາພາ-ຄຸ້ມຄອງເພດຍິງ ຊຶ່ງປະຈຸບັນແມ່ນອີງໃສ່ມະຕິກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄັ້ງທີ X ຂອງພັກ,ອີງໃສ່ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຄັ້ງທີ VIII ຂອງລັດຖະບານ ແລະ ມະຕິກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄັ້ງທີ VII ຂອງອົງຄະນະພັກ

ແຂວງ. ຍ້ອນເຫັນໄດ້ບົດບາດຂອງແມ່ຍິງແຕ່ລະຂັ້ນ ທີ່ໄດ້ປະກອບສ່ວນເຫື່ອແຮງ, ສະຕິປັນຍາຂອງຕົນເຂົ້າໃນໜ້າທີ່ວຽກງານອັນສໍາຄັນຂອງພັກ-ລັດ ກໍຄື ວຽກງານອັນສໍາຄັນຂອງແຂວງ. ດັ່ງນັ້ນ, ຄະນະພັກ ຄະນະນໍາແຂວງຈຶ່ງໄດ້ສົມທົບກັບພະແນກການອ້ອມຂ້າງ, ຄະນະນໍາຂັ້ນເມືອງໃນການກໍານົດແຜນສ້າງພະນັກງານນໍາພາເພດຍິງ ໂດຍມີຄະນະຈັດຕັ້ງແຂວງເປັນໃຈກາງໃຫ້ແກ່ຄະນະພັກ

ຄະນະນໍາແຂວງ ແລະ ຄະນະຈັດຕັ້ງເມືອງເປັນໃຈກາງໃນການສ້າງພະນັກງານນໍາພາ-ຄຸ້້ມຄອງເພດຍິງ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຈໍານວນແມ່ຍິງທີ່ບັນຈຸເຂົ້າໃນຕໍາແໜ່ງນໍາພາຕັດສິນບັນຫາແຕ່ລະຂັ້ນເພີ່ມຂຶ້ນ ເຊັ່ນ: ຄະນະປະຈໍາພັກແຂວງ ມີແມ່ຍິງ ກວມ 33,3%, ກໍາມະການພັກແຂວງກວມ 9, 67%, ຄະນະພັກເມືອງທັງ 7 ເມືອງ ມີແມ່ຍິງ ກວມ 8,14%. ນອກນີ້ ຍັງມີແມ່ຍິງທີ່ເປັນເລຂາ, ຮອງເລຂາຄະນະພັກ, ຄະນະ

ພັກຮາກຖານອ້ອມຂ້າງແຂວງ, ເມືອງ ກວມ 8,9%, ແມ່ຍິງທີ່ເປັນເລຂາ, ຮອງເລາຂາພັກບ້ານ ແລະ ຄະນະພັກບ້ານກວມ 15,4%.

       ສໍາລັບສາຍລັດປົກຄອງກໍມີແມ່ຍິງໃນຕໍາແໜ່ງນໍາພາຕັດສິນບັນຫາເພີ່ມຂຶ້ນ ໂດຍສະເພາະ ຜູ້ທີ່ເປັນຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າ ຢູ່ພະແນກການອ້ອມຂ້າງແຂວງ ກວມ 10,16%, ເປັນຫົວໜ້າຫ້ອງການ, ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າຂະແໜງຢູ່ຂັ້ນເມືອງ ກວມ 31,13%, ແມ່ຍິງທີ່ເປັນນາຍບ້ານ, ຮອງນາຍບ້ານ ກວມ 15,78%. ສໍາລັບສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ປະຈໍາເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 8 ແຂວງ ຊຽງຂວາງ

ມີແມ່ຍິງ ກວມ 33,33% ແລະ ເປັນສະມາຊິກສະພາປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນແຂວງ ກວມ 23,52% ຖ້າທຽບໃສ່ສະໄໝທີ VII ຜ່ານມາເຫັນວ່າ ມີຈໍານວນແມ່ຍິງເພີ່ມຂຶ້ນ. ສ່ວນຢູ່ອົງການແນວລາວສ້າງຊາດ, ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ ກວມ 10% ຂຶ້ນໄປ. ຖືວ່າໄລຍະປີ 2015-2017 ມີແມ່ຍິງບັນຈຸເຂົ້າໃນຕໍາແໜ່ງນໍາພາສູງຂຶ້ນŽ.

       ຄຽງຄູ່ກັນນີ້ ຄະນະພັກ ຄະນະນໍາແຕ່ລະຂັ້ນພາຍໃນແຂວງໄດ້ຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມໃຫ້ແມ່ຍິງ ໄດ້ຍົກລະດັບຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດດ້ານທິດສະດີການເມືອງ-ການປົກຄອງຊັ້ນກາງພາຍໃນແຂວງເປັນປົກກະຕິ ໂດຍໄດ້ຈັດມາແລ້ວ 13 ຊຸດ ແລະ ກຽມເປີດຊຸດທີ 14;ສໍາລັບ ປີ 2015 ເປັນຕົ້ນມາ ລະບົບຕໍ່ເນື່ອງກໍໄດ້ເປີດແລ້ວ 2 ຊຸດ ໂດຍມີເອື້ອຍນ້ອງແມ່ຍິງຈາກບັນດາເມືອງ, ພະແນກການອ້ອມຂ້າງ

ແຂວງ ແລະ ຂັ້ນບ້ານເຂົ້າຮ່ວມ. ນອກນີ້ຍັງໄດ້ຈັດຝຶກອົບຮົມຍົກລະດັບຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດໃຫ້ເອື້ອຍນ້ອງແມ່ຍິງ ຂັ້ນບ້ານກ່ຽວກັບການພັດທະນາຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຄອບຄົວ.

       ທ່ານນາງ ອຸເທນ ມາສີຊົນໄຊ ຍັງໄດ້ໃຫ້ຂໍ້ຄິດຕື່ມວ່າ: ສໍາລັບຢູ່ແຂວງຊຽງຂວາງ ຍາມໃດກໍໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ໃນການສ້າງພະນັກງານເພດຍິງ ແລະ ຈະສືບຕໍ່ເອົາໃຈໃສ່ໃນການປຸກລະດົມຍົກລະດັບຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດໃຫ້ເອື້ອຍນ້ອງແມ່ຍິງຕາມແນວທາງຂອງພັກ-ລັດ ວາງອອກແຕ່ລະໄລຍະ, ສ້າງໂອກາດໃຫ້ເອື້ອຍນ້ອງແມ່ຍິງໄດ້ມີບົດບາດໃນສັງຄົມເພີ່ມຂຶ້ນເລື້ອຍໆ; ເມື່ອພັກ-ລັດໃຫ້ຄວາມ

ສໍາຄັນຕໍ່ການຍົກລະດັບແມ່ຍິງແລ້ວ ແມ່ຍິງກໍຕ້ອງໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ພັດທະນາຕົນເອງ, ພັດທະນາຄອບຄົວ ແລະ ພັດທະນາການຈັດຕັ້ງໃຫ້ມີຄວາມກ້າວໜ້າຂຶ້ນຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ. ພິເສດ ເພດຊາຍກໍຕ້ອງໄດ້ອຸ້ມຊູຊ່ວຍເຫຼືອແມ່ຍິງໂດຍສະເພາະຫົວໜ່ວຍຄອບຄົວ ຍິ່ງຈະຕ້ອງໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນໃນການຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມແມ່ຍິງໄດ້ພັດທະນາຕົນເອງ ແລະ ປະກອບສ່ວນໃນວຽກງານທີ່ພັກ-ລັດ ແລະ ການຈັດຕັ້ງມອບໝາຍໃຫ້ໄດ້ຢ່າງເຕັມເມັດເຕັມໜ່ວຍŽ.

                                                                                                                                                                                                                                                                     ໂດຍ: ອິນດາວອນ

138139140141

ການສ້າງສະຕິປັນຍາ (ໄອຄິວ) ແລະ ຝຶກຝົນທັກສະດ້ານອາລົມ (ອີຄິວ) ສິ່ງສຳຄັນແມ່ນພັດທະນາຄວາມຮູ້ຂອງເດັກໄປສູ່ຄວາມເຂົ້າໃຈຢ່າງໃກ້ຊິດ ໂດຍເນັ້ນໃຫ້ເຂົາເຈົ້າມີສ່ວນຮ່ວມໃນຂະບວນການຄົ້ນຄິດ, ຕິດຕາມ, ສັງເກດ, ຮຽນຮູ້ ແລະ ຕັດສິນໃຈຫຼາຍຂຶ້ນ.

       ເດັກນ້ອຍຊົນນະບົດໃນໄວຮຽນຮູ້ຢູ່ຊັ້ນປະຖົມ ສ່ວນຫຼາຍເປັນຊົນເຜົ່າມົ້ງ, ກຶມມຸ‚ ທີ່ບໍ່ເວົ້າພາສາລາວ, ຈະສົ່ງຄວາມຮູ້ແນວໃດໃນເມື່ອເດັກຍັງຂາດພື້ນຖານການສື່ສານທີ່ດີ ? ຜ່ານມາ ຄູຈະດຳເນີນຕາມຫຼັກສູດ ຄື: ກຳນົດຈຸດປະສົງ, ສົມທົບຫຼາຍກິດຈະກຳການຮຽນ-ການສອນ ໂດຍນຳໃຊ້ສື່ການແຕ່ງບົດສອນ ເປັັນຕົ້ນ: ຂັ້ນນຳ, ຂັ້ນສອນ, ຂັ້ນສະຫຼຸບ, ຂັ້ນວັດຜົນ ດ້ວຍການນຳພານັກຮຽນ

ເຮັດຕາມຫຼັກວິຊາຄູ 70% (ເອົາຄູເປັນສູນກາງ) ແຕ່ອີກ 30% (ພາກປະຕິບັດ ແມ່ນໃຫ້ນັກຮຽນມີສ່ວນຮ່ວມ) ຊຶ່ງເປີດທາງໄວ້ໃຫ້ຄູ ປະດິດສ້າງຕື່ມŽນັ້ນຄູສ່ວນຫຼາຍຍັງບໍ່ທັນມີເວລາທຸ້ມເທໃຫ້ກັບນັກຮຽນຢ່າງຈິງຈັງ ບັນຫາຫຍຸ້ງຍາກກໍຄື: ຄູບໍ່ສາມາດເບິ່ງແຍງນັກຮຽນແບບໃກ້ຊິດ-ທົ່ວເຖິງ ເພາະບາງຫ້ອງມີນັກຮຽນເຖິງ 75 ຄົນ. ອີກອັນໜຶ່ງ ຄູຕ້ອງແລ່ນນຳປາກທ້ອງ ແລະ ໂຄງການຫຼັກສູດ ສອນໃຫ້ຈົບຕາມຄາດໝາຍສູ້ຊົນທີ່ວາງໄວ້. ນີ້ຄືບັນຫາຕັ້ງຂຶ້ນ ທີ່ມີລັກສະນະຄ້າຍຄືການສອນລູກໃນຄອບຄົວ ທີ່ພໍ່ແມ່ເມົາມົວນຳທຸລະກິດ

ເງິນຄຳ ແລະ ບໍ່ມີເວລາໃຫ້ລູກ.

       ຄູ ຈັນສະໝອນ ຫົວໜ້າຫ້ອງການອະນຸບານ-ປະຖົມ ສ້າງຄູບ້ານເກີນ ມີຄຳເຫັນວ່າ: ຄູ ບໍ່ຄວນສອນແບບແລ່ນນຳຫຼັກສູດຕ້ອງເນັ້ນເຕັກນິກຫຼາຍໆ ໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ມີໂອກາດສົ່ງເສີມສະຕິປັນຍາ ມີຄວາມຮູ້, ອ່ານອອກຂຽນເປັນ ບໍ່ແມ່ນສອນເພື່ອຈົບຫຼັກສູດຊື່ໆŽ ເພິ່ນເນັ້ນວ່າ: ການສ້າງອາລົມແຫ່ງການຮຽນຮູ້ໃຫ້ເດັກ ແມ່ນປັດໄຈພື້ນຖານໃນຄຸນນະພາບການສຶກສາຊັ້ນປະຖົມ ຄືສອນ

ໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼາດເຂົ້າໃຈງ່າຍ, ໃກ້ຊິດ, ຄົ້ນຄິດເອງໄດ້, ມີວິໄສທັດ, ຮູ້ຕິດຕາມສັງເກດ, ຄິດເກັ່ງ ແກ້ໄຂບັນຫາເປັນŽ ຊຶ່ງຄູຕ້ອງທຸ້ມເທ,ເສຍສະຫຼະ ແລະ ມີເວລາໃຫ້ເດັກຫຼາຍໆ.

       ໂຈດໃຫຍ່ທີ່ເຊື່ອງຊ້ອນຢູ່ໃນຄຸນນະພາບການສຶກສາເຂດຊົນເຜົ່າກໍຄື: ຄູ ແລະ ນັກຮຽນບໍ່ສາມາດສື່ສານ ແລະ ສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ກ້າວໄປສູ່ການຄົ້ນຄິດ, ໝູນໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ຈົນເກີດອາລົມແຫ່ງການຮຽນຮູ້ ສິ່ງທີ່ເຫັນງ່າຍໆກໍແມ່ນ ການນຳໃຊ້ເຕັກນິກໃກ້ຕົວ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຮຽນຮ່ວມລະຫວ່າງຄູ ແລະ ນັກຮຽນດ້ວຍກັນຍັງມີໜ້ອຍ ຄູສອນໄປຕາມມີຕາມເກີດ ຄູບໍ່ສົນໃຈພັດ

ທະນາການທີ່ດີຂອງເດັກ ເຊິ່ງເປັນອຸປະສັກສຳຄັນທີ່ກີດກັ້ນໄອຄິວ. ການສອນນັກຮຽນໃນ ຫ້ອງ ກໍຄືການສອນລູກໃນຄອບຄົວ ພໍ່ແມ່(ຄູ) ຜູ້ມີສ່ວນຮັບຜິດຊອບ ຕ້ອງມີຄວາມຮັກໃນອາຊີບ, ມີເປົ້າໝາຍຊັດເຈນ, ມີຈຸດປະສົງລະອຽດ, ຮູ້ວາງແຜນ, ໃຊ້ຫຼາຍກິດຈະກຳປະສານສົມທົບ ແລະ ມີວິທີການສິດສອນສົ່ງຄວາມຮູ້ທີ່ດີ. ຄູ ຈັນສະໝອນ ໄດ້ແລກປ່ຽນເລື່ອງຄວາມສະຫຼາດ ທີ່ເກີດຈາກການສະສົມທາງສະຕິປັນຍາ ຫຼື ກະຕຸ້ນອາລົມການຮຽນຮູ້ ຈາກການດຳລົງຊີວິດຕົວຈິງ ຄື: ຝຶກທັກສະການອ່ານ ແລະ ການຟັງ ຕົວຢ່າງ: ສອນພະຍັນຊະນະ ຍ ຢŽ ຍຸງ, ຍ່າງ, ຍູ້; ຢາ, ຢືນ, ຢຸດ, ກ່ອນອື່ນຄູຕ້ອງຍົກເອົາເຫດການຕົວຈິງທີ່ສຳຜັດໄດ້ມາສົນທະນາຢ່າງໃກ້ຊິດ ຍ່າງເຮັດຈັ່ງໃດ? (ຈັບກຸ່ມນັກຮຽນພາກັນຍ່າງຢູ່ໃນຫ້ອງ), ເວລາເມື່ອຍກໍຕ້ອງຢຸດ ແລະ ຢືນຢູ່ກັບທີ່; ຍູ້ ເດແມ່ນແນວໃດ ? ເວລາໝູ່ບໍ່ຍ່າງເຮົາກໍຕ້ອງຍູ້ ແລະ ອື່ນໆ‚(ສະແດງຕົວຈິງ) ນັກຮຽນເຄີຍເຫັນຍຸງບໍ່ ? ເຄີຍກິນຢາບໍ່? ເຮັດຕິດພັນກັບຊີວິດຕົວຈິງ ໂດຍໃຫ້ນັກຮຽນລົມກັນກ່ອນ ຄຽງຄູ່ກັບການພາເຂົ້າໄປໃນຫ້ອງສະໝຸດ, ນຳໃຊ້ມູມອ່ານ, ຂໍ້ມູນຢູ່ຄອມພິວເຕີ ຫຼື ລົງຕົວຈິງຢູ່ສວນຜັກ ໃນນີ້ຕ້ອງນຳໃຊ້ນັກຮຽນທີ່ມີໄອຄິວໄວ ຫຼື ສະຕິປັນຍາດີ ເປັນສູນກາງປະຕິບັດ ເພື່ອຊຸກຍູ້ອາລົມເດັກໃຫ້ເກີດມີຄວາມມ່ວນຊື່ນກັບການຮຽນຮູ້ (ຢາກຮຽນແທ້ໆ) ແລ້ວຈຶ່ງກ້ຽວເຂົ້າມາຫາບົດຮຽນ (ຫຼັກການທີ່ມີ) ຈາກນັ້ນ ກໍຄ່ອຍໆກ້າວເຂົ້າສູ່ເນື້ອໃນບົດຮຽນຕົວຈິງ.

       ວິທີແກ້ໄຂກໍຄື ຕ້ອງໄດ້ຄົ້ນຄິດວິທີການໃໝ່ໆ ຫຼາກຫຼາຍ ໜ້າສົນໃຈ ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ຮັບປະສົບການຮຽນຮູ້ທີ່ດີໆຈາກສິ່ງໃກ້ຕົວ, ຜ່ານມາມີອົງການສາກົນ ໄດ້ມາຊ່ວຍສ້າງຫ້ອງສະໝຸດ, ມູມອ່ານ, ສວນຄົວຂອງໂຮງຮຽນ, ຫ້ອງຄອມພິວເຕີ, ອຸປະກອນທີ່ປະດິດເອງໄດ້ງ່າຍໆ‚ ເຊິ່ງໃກ້ຊິດສອດຄ່ອງກັບຊີວິດປະຈຳວັນ ແຕ່ມີຫຼາຍຫ້ອງຍັງບໍ່ທັນໄດ້ນຳໃຊ້ສິ່ງທີ່ມີໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດ ຫຼື ໝົດຄວາມ

ສາມາດທີ່ມີຢູ່ ພຽງເຫດຜົນງ່າຍໆບໍ່ມີເວລາ, ນັກຮຽນບໍ່ສົນໃຈ‚ແລ້ວ ເຮັດແນວໃດ ? ເດັກຈະເກີດຄວາມສົນໃຈຈົນກ້າວໄປສູ່ການພັດທະນາຄວາມສະຫຼາດ.

       ອຈ ແກ້ວເພັດ ພູມພອນ ຊ່ຽວຊານ ທັງເປັນຜູ້ຄົ້ນຄວ້າວິໄຈ ເຕັກນິກການສິດສອນແບບໃໝ່ໃນການສົ່ງເສີມໃຫ້ເດັກໄດ້ຮຽນຮູ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ມີຄວາມເຫັນວ່າ: ຄວາມຈິງ ຖ້າເຮົາປະຕິບັດຕາມຫຼັກສູດ ຄື: ກຳນົດຈຸດປະສົງ, ສົມທົບຫຼາຍກິດຈະກຳການຮຽນ-ການສອນ ເປັນຕົ້ນ: ຂັ້ນນຳ-ຂັ້ນສອນ, ຂັ້ນສະຫຼຸບ, ຂັ້ນວັດຜົນ ໂດຍການນຳໃຊ້ສື່ການສອນອັນຫຼາກຫຼາຍທີ່ເຮົາມີແລ້ວ ບວກກັບການຄົ້ນຄິດປະດິດສ້າງຈາກທ່າແຮງບົ່ມຊ້ອນ ກໍຄືວັດຖຸໃກ້ຕົວທີ່ຊອກຫາໄດ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ແລະ ມີການຕິດຕາມປະເມີນຜົນຢ່າງໃກ້ຊິດຕິດແທດ,ຖືກຕາມເຕັກນິກ ພ້ອມທັງມີການປະດິດສ້າງຕື່ມ ປະມານ 30 % ທຸກຢ່າງກໍຈະອອກມາດີ.ຄວາມສະຫຼາດ ແມ່ນເກີດຈາກສະຕິປັນຍາຂອງ ຄູ (ພໍ່ແມ່) ທີ່ເຂົ້າໃຈ ແລະ ສາມາດດຶງເອົາການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງເດັກໃຫ້

ອອກມານຳໃຊ້ໄດ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ.

                                                                                                                                                                                                                                                                             ໂດຍ: ມືຊ້າຍ