ແມ່ຍິງ 5 ທະວີບ

79

ໃນເມື່ອກ່ອນບຸກຄົນທີ່ມີອຳນາດໃນລະດັບໂລກ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນເພດຊາຍ ແຕ່ມາເຖິງຍຸກສະໄໝນີ້ ທຸກເພດມີສິດເທົ່າ ທຽມກັນໃນຫຼາຍດ້ານ ຊຶ່ງເປັນສິ່ງຊຸກຍູ້ສໍາຄັນໃຫ້ແມ່ຍິງມີສ່ວນຮ່ວມຂັບເຄື່ອນຢູ່ໃນ ສັງຄົມ ແລະ ເລີ່ມມີບົດບາດສູງເດັ່ນຂຶ້ນ ໃນລະດັບສາກົນ. ດັ່ງທ່ານນາງ ອັງເກລາ ແມເຄີ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຍິງຄົນທຳອິດ ທີ່ສາມາດຄອງໃຈປະຊາຊົນເຢຍລະມັນ ໄດ້ຫຼາຍສະໄໝ. ພິເສດ ທ່ານຍັງໄດ້ຮັບ ການຈັດອັນດັບເປັນແມ່ຍິງຜູ້ມີອິດທິພົນລະ ດັບໂລກ ໂດຍວາລະສານຟັອບ (Forbes) ຕໍ່ເນື່ອງກັນເຖິງ 6 ປີຊ້ອນ.

ທ່ານນາງ ອັງເກລາ ໂດໂຣເທຍ ແມເຄີ (Angela Dorothea Merkel) ເກີດເມື່ອປີ 1954 ທີ່ເມືອງຮຳບູກ, ປະເທດ ເຢຍລະມັນ ເກີດໃນຄອບຄົວນັກບວດ-ປັນ ຍາຊົນ. ທ່ານຈົບການ ສຶກສາລະດັບປະລິນ ຍາເອກ ສາຂາວິຊາຟີຊິກສາດ ທີ່ມະ ຫາວິທະຍາໄລໄລຟຊິດ. ທ່ານກ້າວເຂົ້າສູ່ເສັ້ນ ທາງການເມືອງ ປີ 1990 ໂດຍມາເປັນສະມາຊິກພັກສະຫະພາບຄິດສະຕຽນ ປະຊາທິປະໄຕ (Christian Democrat Union ຫຼື CDU). ມາຮອດປີ 2000 ທ່ານນາງ ແມເຄີ ໄດ້ຮັບເລືອກ ເປັນເລຂາ ທິການພັກ CDU ຊຶ່ງການດຳລົງຕຳແໜ່ງນີ້ຕ້ອງໄດ້ ຜ່ານຫຼາຍຂໍ້ທົດສອບ ເຊັ່ນ: ຄວາມເຄັ່ງຄັດ ໃນສາສະໜາກາໂຕລິກ ຊຶ່ງເປັນສາສະໜາທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບຄອບຄົວຫຼາຍ, ແຕ່ໃນເວລານັ້ນ ທ່ານນາງ ແມເຄີ ຢູ່ໃນສະຖານະຢ່າຮ້າງ ເຖິງແມ່ນ ວ່າເວລາຕໍ່ມາ ທ່ານໄດ້ແຕ່ງງານຄັ້ງໃໝ່ກໍຕາມ. ລວມເຖິງ ເລື່ອງສ່ວນຕົວ ເຊັ່ນ: ການແຕ່ງຕົວ ຊຶ່ງທ່ານມັກຈະຖືກຕຳນິວ່າ ເປັນແມ່ຍິງທີ່ບໍ່ມັກແຕ້ມແຕ່ງ ແລະ ໃສ່ຊຸດສູດທີ່ເກົ່າໆ. ບັນຫາດັ່ງກ່າວ ທ່ານສາມາດຜ່ານພົ້ນມາໄດ້ດ້ວຍ ຄວາມສາມາດເປັນ ສິ່ງພິສູດ. 5 ປີ ຕໍ່ມາທ່ານນາງ ແມເຄີ ໄດ້ຮັບເລືອກເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີຍິງຄົນທຳອິດຂອງເຢຍລະມັນ.

      ຈາກຜົນການສຳຫຼວດຄວາມເຫັນຂອງປະຊາຊົນ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ: ມີປະຊາຊົນ ກວມຈຳນວນ 76% ທີ່ຮູ້ສຶກເພິ່ງພໍໃຈໃນ ລັດຖະບານຂອງທ່ານນາງ ແມເຄີ ຊຶ່ງເປັນ ລະດັບຄະແນນທີ່ສູງກວ່ານາຍົກລັດຖະ ມົນຕີຊາຍ ທັງ 7 ທ່ານ ທີ່ເຄີຍດຳລົງຕຳ ແໜ່ງກ່ອນໜ້ານີ້ ແລະ ເປັນລະດັບຄວາມເຊື່ອໝັ້ນທີ່ສູງສຸດນັບແຕ່ຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II ເປັນຕົ້ນມາ. ຜົນງານທີ່ປະຊາຊົນ ໃຫ້ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນແກ່ນາຍົກລັດຖະມົນ ຕີຍິງຄົນນີ້ ສ່ວນຫຼາຍເກີດຈາກຜົນງານໃນ ລະດັບສາກົນ ຊຶ່ງຊາວເຢຍລະມັນຊື່ນຊົມ ທີ່ທ່ານສາມາດສູ້ຢັນ ແລະ ເຈລະຈາກັບນາຍົກລັດຖະມົນຕີຊາຍຂອງປະເທດມະຫາອຳນາດຫຼາຍປະເທດໄດ້ຢ່າງສະເໝີ ພາບ. ນອກຈາກນີ້ ທ່ານຍັງສາມາດກ່າວ ຊັກຊວນ ແລະ ດຶງດູດ ໃຫ້ບັນດາປະເທດ ໃນກຸ່ມ G8 (8 ປະເທດທີ່ມີອຳນາດທາງ ອຸດສາຫະກຳ) ເຫັນດີທີ່ຈະຮ່ວມກັນຫຼຸດ ການຜະລິດທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດປະລິມານອາຍ ແກດສ໌ກາກບອນ (ທາດເຄມີ) ໃຫ້ຢູ່ໃນ ລະດັບທີ່ໜ້າພໍໃຈ. ລວມທັງຄວາມສາມາດ ຊັກຊວນໃຫ້ບັນດາປະເທດສະມາຊິກສະຫະພາບເອີລົບ (EU) ຕົກລົງ ເຫັນດີກັບ ສົນທິສັນຍາສະບັບໃໝ່ ເພື່ອໃຊ້ແທນລັດ ຖະທຳມະນູນຂອງ EU ທີ່ບໍ່ຜ່ານການລົງ ປະຊາມະຕິໃນປະເທດຝຣັ່ງ ແລະ ເນເທີ ແລນ ກ່ອນໜ້ານີ້.

      ສຳລັບພາລະກິດພາຍໃນ, ການບໍລິຫານປະເທດຂອງລັດຖະບານທ່ານນາງ ແມເຄີ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດຟື້ນ ຕົວ ຂຶ້ນມາໄດ້ ດ້ວຍອັດຕາການເຕີບໂຕຂອງຜະລິດຕະພັນລວມຍອດພາຍໃນ (GDP) ລະດັບ 3%, ຕົວເລກການສົ່ງອອກຂອງ ເຢຍລະມັນຍັບຂຶ້ນມາຢູ່ອັນດັບສູງທີ່ສຸດໃນໂລກ ລວມທັງຕົວເລກຂອງຄົນວ່າງ ງານກໍ່ຫຼຸດລົງມາໃນລະດັບຕ່ຳທີ່ສຸດໃນຫຼາຍ ຮອບປີອີກດ້ວຍ.

      ເຖິງແມ່ນວ່າ ທ່ານນາງ ແມເຄີ ຈະເປັນແມ່ຍິງທີ່ມີຖານະຕຳແໜ່ງໃນລະດັບສູງ ແຕ່ການໃຊ້ຊີວິດຂອງທ່ານພັດລຽບ ງ່າຍຕິດດິນ. ເຄີຍມີຄົນເຫັນພາບທີ່ທ່ານ ໄປອອກຕະຫຼາດ ເພື່ອຊື້ເຄື່ອງໃຊ້ໃນຄອບ ຄົວດ້ວຍຕົວເອງ ເໝືອນກັບແມ່ເຮືອນທົ່ວ ໄປ ຫຼັງຈາກທີ່ທ່ານເລີກວຽກແລ້ວທ່ານກໍ ຍັງແບ່ງເວລາເພື່ອປະຕິບັດໜ້າທີ່ແມ່ເຮືອນທີ່ດີໃຫ້ແກ່ຄອບຄົວອີກດ້ວຍ.

      ຈາກການສຶກສາເຖິງປະຫວັດ ແລະ ຜົນງານຂອງ ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນ ຕີຍິງຄົນນີ້ແລ້ວ, ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍຄົນບໍ່ແປກ ໃຈເລີຍວ່າ ສິ່ງດັ່ງກ່າວໄດ້ເຮັດໃຫ້ທ່ານ ກາຍເປັນແມ່ຍິງຜູ້ມີອິດທິພົນຂອງໂລກ ຫຼາຍປີຊ້ອນ. ຍ້ອນຄວາມປະພຶດແບບທຳ ມະດາ ແລະ ບໍ່ຫຼູຫຼາຟຸ່ມເຟືອຍໄປຕາມຊື່ສຽງທີ່ໄດ້ຮັບເພາະທ່ານຄິດສະເໝີວ່າຜົນງານຕ່າງໆທີ່ເກີດຈາກຄວາມມຸ່ງໝັ້ນໃນ ການຊ່ວຍເຫຼືອ ແລະ ພັດທະນາປະເທດ ໃຫ້ປະຊາຊົນໄດ້ເຫັນຈະເປັນສິ່ງຢັ້ງຢືນ ເຖິງຄວາມສາມາດທີ່ແທ້ຈິງຂອງນັກການ ເມືອງຜູ້ໜຶ່ງ.

ຂໍ້ມູນຈາກ: www.worldcivil14.blogspot.com

                                                                                                                                                                                                                                                                        ຮຽບຮຽງໂດຍ: ສີວິໄລ

44

20 ກວ່າປີທີ່ຜ່ານມາ, ນັກສິລະປິນ ຫາຍເຟື້ອງ ໄດ້ນໍາເອົາສຽງຂິມທີ່ແສນນິ້ມນວນ,  ອ່ອນຊ້ອຍຂອງຕົນມາບັນເລງເປັນເພງກ່ອມເພື່ອຄອບຄອງເອົາດວງໃຈຂອງຜູ້ຄົນເປັນລ້ານໆ ຄົນທີ່ຮັກດົນຕີພື້ນເມືອງທັງຢູ່ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ, ປະກອບສ່ວນໃນການອະນຸລັກຮັກສາ ແລະ  ສືບສານວັດທະນະທໍາອັນດີງາມທີ່ເປັນມູນເຊື້ອຂອງຊາດຫວຽດນາມ.

       ນັກສິລະປິນ ຫາຍເຟື້ອງ ເປັນລູກສາວກົກຂອງນາຍຄູດີເດັ່ນ ຟ້າມຖຸຍຮວານ, ອະດີດອາຈານສອນດົນຕີພື້ນເມືອງຂອງສະຖາບັນດົນຕີ ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ. ຍ້ອນແນວນັ້ນ, ໃນໄວເດັກ ລາວຈຶ່ງໄດ້ດໍາລົງຊີວິດຕິດພັນກັບບັນດາເຄື່ອງດົນດີພື້ນເມືອງຫຼາຍປະເພດ, ພິເສດແມ່ນຂິມຂອງແມ່. ເມື່ອລາວໄດ້ຫຼິ້ນຂິມລາວດີໃຈທີ່ສຸດ ແລະ ຕັ້ງໜ້າຕັ້ງຕາຫຼິ້ນແບບບໍ່ຮູ້ເບື່ອ.

       ເມື່ອອາຍຸໄດ້ 7 ປີ,  ແມ່ໄດ້ສົ່ງ ຫາຍເຟື້ອງ ເຂົ້າຮຽນຕີ ຂິມŽ ໃນ ປີ 1976 ຢູ່ສະຖາບັນດົນຕີ ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ. ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ, ລາວໄດ້ໄປໂຮງຮຽນດົນຕີນຳແມ່ທຸກໆມື້. ຍິ່ງຮຽນ ລາວກໍຍິ່ງຫຼົງໃຫຼ ແລະ ຕິດພັນກັບຂິມເປັນທີ່ສຸດ.

       ຜ່ານການຮຽນ ຂິມŽ ດ້ວຍຄວາມທຸກຍາກລໍາບາກມາເກືອບ 15 ປີ, ມາຮອດປີ 1992 ຫາຍເຟື້ອງ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມງານແຂ່ງຂັນນັກດົນຕີ ຂິມŽ ໜຸ່ມທົ່ວປະເທດ ຈັດຂຶ້ນຢູ່ຫໍວັດທະນະທຳ ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ ແລະ ໄດ້ຮັບລາງວັນທີໜຶ່ງ. ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ, ສຽງຂິມຂອງຫາຍເຟື້ອງ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍຄົນຫຼົງຮັກໃນສຽງເພງບັນເລງຈາກຂິມຫຼາຍຂຶ້ນ.

       ປີ 1993, ຫາຍເຟື້ອງ ເດີນທາງໄປນະຄອນຫຼວງ ປາຣີ (ຝຣັ່ງ) ເພື່ອສ້າງ DVD ແຜ່ນທຳອິດຂອງຕົນທີ່ມີຊື່ວ່າ La MusicHier et AujourdžhuiŽ (ສຽງດົນຕີຈາກຂິມໃນມື້ວານ ແລະ ມື້ນີ້) ຮ່ວມກັບສາດສະດາຈານເຈີ່ນວັນເຄ ແລະ ໄດ້ຮັບ 2 ລາງວັນຈາກລັດຖະບານຝຣັ່ງ. ສິ່ງດັ່ງກ່າວເປັນບາດກ້າວໜຶ່ງທີ່ສະແດງເຖິງການພັດທະນາທັກສະດົນຕີ ຂອງຕົນ. ເມື່ອກັບມາປະເທດ, ລາວສືບຕໍ່ຮຽນປະລິນຍາໂທ ຢູ່ສະຖາບັນດົນຕີນະຄອນ ໂຮ່ຈີມິນ. ພ້ອມກັນນັ້ນກໍໄດ້ເຄື່ອນໄຫວສະແດງດົນຕີຢູ່ແຂວງ, ນະຄອນຕ່າງໆໃນທົ່ວປະເທດ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ລາວສຳເລັດການ ປ້ອງກັນບົດຈົບຊັ້ນ ແລະ ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສອງຄົນທຳອິດທີ່ຮຽນຈົບປະລິນຍາໂທ ດ້ານສິລະປະກ່ຽວກັບຂະແໜງວິຊາວິທີການ ແລະການສະແດງດົນຕີພື້ນເມືອງຂອງ ສະຖາບັນດົນຕີ ນະຄອນ ໂຮ່ຈີມິນ.

       ການຮຽນ ຂິມ ຂອງ ຫາຍເຟື້ອງ ຕ້ອງໃຊ້ຄວາມອົດທົນພະຍາຍາມ ແລະ ເວລາຝຶກຝົນຍາວນານ ຈຶ່ງສຳເລັດໄດ້. ສຳລັບຜູ້ຮຽນສະເພາະຂິມ, ຖ້າດຸໝັ່ນໃນການຝຶກຊ້ອມ, ຊຶ່ງບົດເພງງ່າຍ ຕ້ອງໃຊ້ເວລາຢ່າງໜ້ອຍໜຶ່ງເດືອນ, ບົດເພງຍາກອາດຈະຝຶກມື້ລະ 8 ຊົ່ວໂມງໃຊ້ເວລາ 5 ເດືອນຈຶ່ງໄດ້. ຜູ້ທີ່ເລີ່ມຮຽນ ຂິມຖ້າທຽບໃສ່ຜູ້ຮຽນດົນຕີປະເພດອື່ນ ອາດຈະໃຊ້ເວລາຫຼາຍກວ່າ, ສຳຄັນແມ່ນຕ້ອງມີຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ ແລະ ມີຄວາມມັກຮັກ ຂິມŽ ຢ່າງແທ້ຈິງ. ຫາຍເຟື້ອງ ຖືວ່າເຄື່ອງດົນຕີພື້ນເມືອງ ໂດຍສະເພາະ ຂິມŽ ລ້ວນແຕ່ມີຈຸດເດັ່ນ ຍິ່ງຄົ້ນຫາຍິ່ງເຫັນຈຸດແປກໃໝ່ ແລະຢາກເອົາຊະນະມັນໃຫ້ໄດ້.43

ເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້ ຫາຍເຟື້ອງ ໄດ້ທົດລອງປະສານສຽງຂິມກັບວົງດົນຕີ Saigon Big Band ຂອງນັກສິລະປິນ ເຄື່ອງຫຼີ້ນ ເເຊັກໂຊໂຟນ (Saxophone) ເຈິ່ນແມ້ງຕວ້ນ ໃນຈັງຫວະດົນຕີ Jazz ໃໝ່, ເຫັນວ່າໄດ້ຮັບສຽງຕອບຮັບທີ່ດີຈາກມວນຊົນ. ປັດຈຸບັນ, ຫາຍເຟື້ອງ ເປັນອາຈານສອນຢູ່ພາກວິຊາດົນຕີພື້ນເມືອງ ຂອງສະຖາບັນດົນຕີນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ, ເປັນຮອງປະທານສະໂມສອນ ຕ້ຽງຮ້າດເກ໋ວ

ເຮືອງ. ນອກນັ້ນ, ລາວຍັງຄົ້ນຄວ້າ, ແຕ່ງ ແລະ ຮຽບຮຽງບົດດົນຕີຂິມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອຮັບໃຊ້ມວນຊົນ. 20 ກວ່າປີ ໃນອາຊີບນັກດົນຕີ, ນັກສິລະປິນ ຫາຍເຟື້ອງ ໄດ້ຖືກເຊີນໃຫ້ໄປສະແດງ ຢູ່ສະຖານທີ່ຕ່າງໆ 20 ກວ່າປະເທດໃນໂລກ, ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມງານມະໂຫລານ ແລະ ແລກປ່ຽນສຽງດົນຕີກັບສາກົນຫຼາຍໆຄັ້ງ.  ລາວໄດ້ຜະລິດ ແລະ ຈຳໜ່າຍຫຼາຍອາລາບໍາ ເຊັ່ນ:ຕິ່ງກາເກ໋ວເຮືອງ (ບົດເພງຮັກບ້ານເກີດ), ເບ້ນຊວັນ (ລະດູໃບໄມ້ປົ່ງ), ຕ້ຽງເຊືອ (ສຽງຈາກອະດີດ), ລ່ານດ້ຽວໂກ້ຍຫງ່ວນ (ບົດເພງຕົ້ນກຳເນີດ), ຕ້ຽງດ່ານ ຫາຍເຟື້ອງ (ສຽງຂິມຂອງ ຫາຍເຟື້ອງ) ແລະ ອື່ນໆ. ທັງໝົດລ້ວນແຕ່ມີອາຍອຸ່ນຂອງດົນຕີພື້ນເມືອງ, ກອນລຳ ທີ່ເປັນຜົນງານອອກມາບັນເລງຂັບກ່ອມຜູ້ຟັງໄດ້ຢ່າງໜ້າປະທັບໃຈ ແລະ ບໍ່ອາດລືມເລືອນໄດ້.

                                                                                                                                                                                                                                                        ຮຽບຮຽງໂດຍ: ພັນທະພອນ

                                                                                                                                                                                                                                             ຂໍ້ມູນຈາກ: http://vietnam.vnanet.lao